Maandag 19/08/2019
Cathy Galle. Beeld rv

Standpunt

Hoe vrij ben je nog om te kiezen in een samenleving die zo openlijk dweept met ‘het perfecte kind’?

Cathy Galle is journalist.

Koppels met een kinderwens kunnen zich vanaf oktober van dit jaar laten testen op een selectie van 1.200 genetische aandoeningen. Waardoor ze, als ze dat wensen, ziektes kunnen vermijden bij hun toekomstig kind. Daar is vraag naar, zeggen acht genetische centra die samenwerkten om zo’n test op de markt te brengen. Ouders hebben namelijk een steeds grotere drang naar controle. Naar ‘weten’, want kennis is macht. Zo kan je je kindje en jezelf behoeden voor heel wat onheil.

Voorstanders wijzen op de keuzevrijheid die ouders door zo’n test krijgen. Ze kunnen beslissen om hem te doen of net niet. Blijkt uit de test een genetische voorbestemdheid, dan zijn de mogelijkheden legio. Van embryoselectie, adoptie tot afzien van de kinderwens. Of ze laten de natuur hun gang gaan en kijken tijdens de zwangerschap met de vlokkentest of de foetus de ziekte heeft. Dan kunnen ze nog kiezen voor abortus. Of niet.

Het is ook ethisch moeilijk te verantwoorden om koppels die zich willen ‘indekken’ die mogelijkheid te ontzeggen, vooral omdat de technologie bestaat. Het is niet meer dan normaal dat zo’n test straks op de markt komt. Hij past volledig in onze tijdsgeest. Ook al is hij er voorlopig enkel voor de geïnformeerden en de ietwat gefortuneerden. 

Maar of hij voor échte keuzevrijheid zal zorgen, valt te betwijfelen. Want hoe vrij ben je nog om te kiezen in een samenleving die zo openlijk dweept met ‘het perfecte kind’? Als je als ouders alle mogelijkheden krijgt om het te voorkomen en beslist dat niet te doen, dan wordt het bijna als een persoonlijke keuze gezien als een kindje alsnog met een beperking of ziekte ter wereld komt. 

Lees nu

Kinderwens? Laat u testen op 1.200 ziektes

Komst van genetische test voor koppels met kinderwens zal niet alle zorgen wegnemen: ‘Geen blanco cheque voor een gezond kind’

Eenzelfde fenomeen zagen we al bij de NIPT, een prenatale test om het syndroom van Down op te sporen. Ook daar werd geschermd met keuzevrijheid. Maar ouders die de test niet willen doen, of na een negatieve test toch kozen om door te gaan met de zwangerschap, voelen zich geviseerd.

Opdraaien voor beperking

Want als het een eigen keuze is, dan is voor velen de volgende vraag: moet een samenleving dan wel opdraaien voor de kosten die gepaard gaan met die ziekte of beperking? Ouders hebben het namelijk zelf gezocht. Een kindje met muco bijvoorbeeld of de ziekte van Duchenne, om maar enkele genetische ziekten te noemen, kost de ouders en de maatschappij handenvol geld. De druk op ouders is immens. Waardoor één keuze volledig ondergesneeuwd dreigt te raken: het recht op niet te weten.

Het is een dilemma waar heel wat ouders-in-spe liever niet willen voorstaan: testen of niet. En door de snelheid waarmee de genetica zich ontwikkelt, komen er de komende jaren wellicht nog meer van deze testen. Hoog tijd dus dat we als maatschappij goed nadenken hoever we daarin willen gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden