Dinsdag 22/06/2021

OpinieRamanan Laxminarayan

Hoe tweede covidgolf in India volledig uit de hand loopt

Familieleden van een Indiase vrouw die aan Covid-19 is overleden rouwen bij het ziekenhuis in New Delhi. Beeld REUTERS
Familieleden van een Indiase vrouw die aan Covid-19 is overleden rouwen bij het ziekenhuis in New Delhi.Beeld REUTERS

Ramanan Laxminarayan is econoom en epidemioloog. Hij is directeur van het Center for Disease Dynamics, Economics & Policy in Washington en onderzoeker aan Princeton.

Een dodelijke en snelle tweede golf van de coronapandemie brengt het Indiase gezondheidssysteem op de rand van de instorting en bedreigt miljoenen levens. Vorige zondag en maandag tekende het land meer dan 270.000 en 259.000 gevallen op, een enorme stijging vergeleken met ongeveer 11.000 gevallen per dag in de tweede week van februari. Het aantal gemelde coronavirusinfecties schiet de hoogte in, van 20.000 per dag midden maart naar meer dan 200.000 midden april.

De kranten en de sociale media vertellen gruwelverhalen over het falen van het gezondheidssysteem. We hebben beelden gezien van lange rijen wachtende ziekenwagens met patiënten voor het grootste covidziekenhuis in Ahmedabad, in de westelijke staat Gujarat, waar de bedden met beademing en de zuurstof op waren.

Vorige vrijdag tweette Vinay Srivastava, een 65-jarige journalist in de noordelijke stad Lucknow, over zijn dalende zuurstofsaturatie en tagde hij de overheid om hulp. Zijn familie belde naar de overbelaste ziekenhuizen en laboratoria, niemand nam op. In zijn laatste tweet liet de journalist weten dat zijn zuurstofsaturatie 52 procent was, ver onder de normale 95 procent. Er kwam geen hulp. Zaterdag overleed de man.

Inwoners van Bhopal, in het centrum van het land, melden dat ze nog nooit zoveel crematies hebben gezien sinds 1984, toen een gaslek in een pesticidefabriek van Union Carbide ongeveer 5.000 mensen in de stad doodde. Dinsdagochtend waren in Dehli, de hoofdstad met meer dan 18 miljoen inwoners, slechts veertig bedden op intensieve zorg voor Covid-19-patiënten beschikbaar.

India heeft tot nu toe in totaal 15,3 miljoen gemelde gevallen van coronavirus geteld en 180.000 doden. Volgens een studie door het belangrijkste overheidsorganisme voor medisch onderzoek komt elk gemeld geval overeen met ongeveer dertig besmettingen.

De meeste rapporten over de instorting van het gezondheidssysteem komen uit de grote steden. We weten weinig over de ravage op het platteland, waar ongeveer 70 procent van de 1,3 miljard Indiërs leeft en ziekenhuisbedden en medisch personeel veel schaarser zijn dan in de steden. Federale ambtenaren bevestigen dat de pandemie zich naar kleinere steden en landelijke gebieden verplaatst.

Indiërs dragen beschermende kledij bij een crematorium in Delhi. Beeld REUTERS
Indiërs dragen beschermende kledij bij een crematorium in Delhi.Beeld REUTERS

Waarom is de toestand tussen maart en april zo catastrofaal verslechterd?

De huidige crisis is het rechtstreekse gevolg van de laksheid en het gebrek aan voorbereiding van de overheid. Toen het aantal gevallen midden februari sterk daalde, verklaarde de regering triomfantelijk dat de strijd gewonnen was. De media jubelden. Begin maart spraken topministers over het eind van de pandemie.

Cricketwedstrijden met tienduizenden toeschouwers werden toegelaten, bioscopen gingen weer open. De regering deed niets om grote religieuze bijeenkomsten te vermijden, zoals het feest van Kumbh Mela in Haridwar, in de noordelijke staat Uttarakhand, waar miljoenen hindoes samenkomen om in de Ganges te baden. Het is geen verrassing dat het aantal Covid-19-gevallen in Haridwar razendsnel gestegen is.

In vijf Indiase staten worden sinds eind maart verkiezingen gehouden, die in verscheidene stappen tot eind april zullen duren. Ondanks de toename van de besmettingen vinden massabijeenkomsten plaats waar tienduizenden mensen zonder masker samentroepen. We hebben geen precieze gegevens over de correlatie tussen de politieke bijeenkomsten en de Covid-19-piek, maar in West-Bengalen, een van de staten waar heftig campagne wordt gevoerd, is het aantal gevallen tussen begin en midden april vertienvoudigd – een veel grotere toename dan in overbevolkte steden als Mumbai en Delhi.

De massale politieke, religieuze en sportbijeenkomsten, die veel aandacht krijgen in de Indiase media, geven gemengde boodschappen over de ernst van de pandemie. Het ongeduld van de bevolking om naar een normaal leven terug te keren maakt het nog erger. De Indiërs hebben hun contacten niet langer beperkt. Ze hebben het gevaar geminimaliseerd, ook omdat veel mensen ten onrechte denken dat hun blootstelling aan verontreiniging en microben hun een superieure immuniteit geeft.

De snelle terugkeer van het virus was onvermijdelijk. Indiërs zijn even ontvankelijk voor Covid-19 als iedereen. Ik was vorig jaar een van de onderzoekers in de grootste Covid-19-studie met contactopsporing ter wereld, bij 660.000 mensen in twee zuidelijke Indiase staten. We stelden toen vast dat de snelle lockdown – hij begon al toen er nog geen 1.000 gemelde gevallen waren – het virus in toom had gehouden.

Het risico om besmet te worden door een blootstelling aan iemand met het coronavirus is in India niet kleiner dan ergens anders. Er zijn wel in verhouding minder mensen aan de ziekte overleden dan in andere landen, maar dat komt gewoon omdat 65 procent van de Indiërs jonger is dan 35 jaar.

Indiërs met Covid-19 in de leeftijdsgroep van 40 tot 70 jaar hebben meer kans om te sterven wegens de hoge prevalentie van bijkomende aandoeningen, zoals verhoogde bloeddruk, diabetes en ademhalingsziekten. Bij de Covid-19-patiënten in de groep van 40 tot 50 jaar in onze Indiase studie was de sterfte het dubbele van die bij de overeenkomstige leeftijdsgroep in de Verenigde Staten. Bij de patiënten tussen 50 en 60 jaar waren de sterftecijfers in India 75 procent hoger dan in de VS.

Tijdens het feest van Kumbh Mela in Haridwar komen hindoes samen om in de Ganges te baden. Beeld AFP
Tijdens het feest van Kumbh Mela in Haridwar komen hindoes samen om in de Ganges te baden.Beeld AFP

De eerste golf van de coronaviruspandemie was in arme stedelijke gebieden geconcentreerd. Nu lijken ook de middenklasse en het platteland getroffen. Veel Indiase staten, waaronder Delhi en Maharashtra, hebben lockdowns en avondklokken ingevoerd.

De Indiase vaccinatiecampagne wordt door voorraadtekorten bedreigd. Iedereen boven de 45 jaar komt in aanmerking voor inenting, maar vorige dinsdag was slechts 1,3 procent van de bevolking volledig gevaccineerd. Vorige week is het vaccinatietempo vertraagd. In sommige staten werd er zelfs niet meer gevaccineerd, bij gebrek aan dosissen. Groepsimmuniteit veronderstelt dat ongeveer 70 procent van de bevolking ingeënt is, wat in het huidige tempo pas eind 2022 gebeurd zal zijn. India moet dus dringend investeren om de productie op te voeren naar meer dan 12 miljoen dosissen per dag. Als dat lukt, kan het in zes maanden 70 procent van zijn bevolking vaccineren.

Ten slotte is er de onzekerheid over nieuwe varianten en het risico van herbesmettingen die niet door de vaccins worden voorkomen. Anekdotische gegevens lijken erop te wijzen dat de nieuwe Covid-19-golf in India jongere mensen treft, ook kinderen, en dat de ziekte sneller evolueert dan vroeger. Er zijn systematische bewijzen nodig van een verband tussen de toename van de gevallen en een grotere besmettelijkheid en dodelijkheid van de nieuwe varianten. Een van die varianten, B. 1.617, die mogelijk in India ontstaan is, verspreidt zich op grote schaal en is al in andere landen ontdekt.

Kan India het onheil nog afwenden?

De economie zou een nieuwe nationale lockdown niet overleven, maar lokale lockdowns zijn waarschijnlijk. De Indiërs zullen zichzelf moeten beschermen en de regering moet de bevolking dringend van de ernst van de toestand overtuigen. Ze moet op het verplichte gebruik van maskers hameren en snel alle grote bijeenkomsten verbieden. Zonder een consistente communicatie en een door de wetenschap gestuurde aanpak door de overheid dreigt India de winst te verliezen die het met de nationale lockdown van vorig jaar zo moeizaam heeft geboekt.

Dit genadeloze virus mag geen kans krijgen om zich te verspreiden.

© The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234