Maandag 25/01/2021

OpinieToni De Coninck

Hoe reizen geruisloos wordt gecriminaliseerd

De luchthaven in Zaventem.Beeld Twitter

Toni De Coninck is hoofdredacteur van reismagazine june.

Reizen en ons reisgedrag zijn sinds enkele weken het voorwerp van een schier geruisloze criminalisering. En toch zijn er evenveel genuanceerde stemmen, die weliswaar niet altijd gehoord worden.

In een opiniestuk in De Morgen stelt Hans-Willem Snoeck, professor geneeskunde aan Columbia University in New York, dat reizigers niet het grootste probleem zijn van deze coronapandemie. Hun ‘meerwaarde’ in de besmettingscijfers is niet exponentieel maar lineair. Men spreekt pas van een ‘golf’ wanneer de R-waarde verhoogt, en er is een veel groter risico dat dit gebeurt als de scholen opengaan en de meeste mensen terug aan het werk gaan.

In een reactie vertelt de Gentse ethicus Freddy Mortier waarom die naar eigen zeggen ‘nuchtere denkoefening’ geen steek houdt. Het gaat immers niet louter om een wiskundig model maar om een ‘beleving’ en over hoe het gedrag van de ene persoon de andere beïnvloedt of provoceert. Onder die, weliswaar lineaire, cijfers schuilen vermijdbaar leed, ziekte en dood. Mortier hekelt het zogenaamde free-ridership: de inspanningen van velen worden geschaad door “profiteurs die op de verdiensten van anderen teren en na terugkomst persisteren in het kwaad”. (sic)

Nu vond ik het zelf ook wel een beetje onbeschaamd van VRT en VTM om de foertstemmen aan het woord te laten, lieden die hun PLF-formulier niet hadden ingevuld en van plan waren de verplichte quarantaine luidkeels aan hun laars te lappen. Daarmee werd de publieke opinie eens te meer beïnvloed, een schier geruisloze machinerie die al enkele weken aan de gang is. Er is op dat vlak een manifest verschil met de eerste lockdown. Het was bijna lieflijk mooi weer, de zomer kwam eraan, het werd vakantie, de mensen hadden zicht op een beetje ontspanning en een terrasje. Zes maanden later is er de facto sprake van een reisverbod en worden reizigers in hun blootje gezet en gecriminaliseerd. Professor Van Ranst spreekt over ‘ruilmarkten voor het virus’. Dat kan kloppen, maar dan zijn de parkeerplaatsen in de Hoge Venen, de volle trams in Antwerpen en het Lichtfestival in Brugge de grootwarenhuizen van de pandemie.

Het is opmerkelijk hoe vaak het woord controle valt als het over mensen gaat die zich van en naar het buitenland verplaatsen. ‘Eén auto om de tien minuten is een beetje te weinig. Er moet strikter gecontroleerd worden.’ Hebben human resources-afdelingen van middelgrote bedrijven ook zo’n controledrift als er een toevallige samenscholing is aan het koffietoestel? Moet de adjunct-verkoopsdirecteur een boete van 250 euro betalen?

Toen ik zondagavond een paar vliegtuigladingen zag aanschuiven bij een politiecontrole op Brussels Airport, was de maat vol. Met een fikse scheut event management en een gezonde dosis crowd control kon dat gehannes echt wel vermeden worden. De luchthaven wéét wanneer er vier vluchten tegelijk aankomen. Dan een – excusez le mot – controle organiseren in de reeds bestaande trechter tussen aankomsthal en roltrappen is gewoon wereldvreemd. Al wat je nodig hebt, zijn een paar welgemikte tweets en foto’s om de boel aan het, euh, rollen te brengen. En de publieke opinie daar te dwingen waar je ze nodig hebt: in het wij/zij-kamp. De goeden tegen de kwaden. Zij die zich aan de regels houden tegenover zij die op reis gaan. In Terzake had professor Noppen (UZ Brussel) het ‘over een luchthaven met 100.000 reizigers’. Ik heb het even uitgezocht: in de maand november zijn er 93.613 mensen via Brussels Airport gepasseerd. In een hele maand.

De georganiseerde reissector hamert al maanden op correct reisgedrag. Zij zijn per definitie voorstander van testing, tracing, veiligheid. Als het van hen afhangt, stapt er niemand op een vliegtuig zonder eerst getest te zijn. Wie daarvan de kostprijs zal dragen, is nog koffiedik kijken en moet overeengekomen worden tussen de sector en de reiziger. Sommige hotels, bestemmingen en luchtvaartmaatschappijen – om Emirates niet te noemen – bieden nu al een PCR-test aan voor een gereduceerde prijs of in het beste geval zelfs gratis.

Op middellange termijn kan de vaccinatiekaart, het vroegere Gele Boekje, soelaas bieden. Als je naar een bestemming wil waarvoor bijvoorbeeld een inenting tegen gele koorts of hepatitis A vereist is, staat dat op die kaart en je betaalt voor het vaccin. Het is niet uitgesloten dat sommige bestemmingen of luchtvaartmaatschappijen in de toekomst een bewijs van inenting tegen Covid-19 zullen kunnen vragen.

De reisorganisaties zijn voorstander van een waterdicht systeem, zodat hun missie kan gehandhaafd worden en hun passie gedecriminaliseerd. Op dit moment worden ze in een hoek gedrumd, wordt hen de adem afgesneden en de veerkracht beknot. Achter de schermen vechten beroepsorganisaties voor overbrugging en een wettelijke lange termijnoplossing. Maar ze zijn roepende in de woestijn. In de mainstream media zijn ze al lang kaltgestellt, onder voortdurende druk van experten en een falend beleid. Het zal jaren duren om dat vertrouwen weer voluit te herstellen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234