Vrijdag 24/09/2021

OpinieNicholas Kristof

Hoe praat ik met iemand aan de overkant van de politieke kloof?

Een lid van de Ku Klux Klan op een meeting in Charlottes­ville, Virginia, in 2017.   Beeld AFP
Een lid van de Ku Klux Klan op een meeting in Charlottes­ville, Virginia, in 2017.Beeld AFP

Nicholas Kristof is columnist bij The New York Times.

Dit is een van de vragen die ik het vaakst hoor: hoe praat ik met iemand aan de overkant van de politieke en de culturele kloof? Wat zeg ik tegen mijn broer/tante/vriend die denkt dat Joe Biden een demente socialist is die de verkiezing heeft gestolen?

Ik heb daar ook over nagedacht, want ik heb vrienden die voor Trump zijn en tegen vaccins, en die hun vooroordelen elke dag in de rechtse media bevestigd zien. Daarom heb ik het gevraagd aan een man met een bijzonder talent om mensen op andere gedachten te brengen.

Daryl Davis, 63, is een zwarte muzikant met een ongewone roeping: hij bevriendt neonazi’s en leden van de Ku Klux Klan en helpt hen van hun racisme af. Hij heeft bewijzen van zijn succes: een hele verzameling gewaden en kappen van de KKK, gekregen van mensen die hij heeft overgehaald om uit de Klan te stappen.

Zijn odyssee begon uit nieuwsgierigheid over racisme, nadat hij als jongetje van tien door een groep blanken met flessen, blikjes en stenen werd bekogeld.

“Ik kon het niet geloven. Mijn verstand van tien jaar kon niet vatten dat iemand die mij nog nooit had gezien, nog nooit met mij had gepraat en niets over mij wist, mij pijn wilde doen, enkel en alleen vanwege mijn huidskleur. Hoe kun je mij haten als je mij niet eens kent?”

Davis begon antwoorden te zoeken toen hij afgestudeerd was aan de universiteit en lid werd van een band die af en toe in een bar in Maryland speelde waar blanke racisten kwamen. Davis sloot daar vriendschap met een lid van de KKK. De twee mannen vonden elkaar fascinerend en uiteindelijk verliet zijn vriend de Klan.

Een van Davis’ methoden bestaat erin dat je de tegenstander niet confronteert, dat je niet ingaat tegen zijn bekrompenheid, maar begint met luisteren. Wanneer mensen voelen dat je naar hen luistert, zegt hij, kun je gemakkelijker een kiem van twijfel planten.

Hij vertelt hoe hij naar een districtsleider van de KKK luisterde, die over misdaad bij zwarte Amerikanen begon en uitlegde dat zwarten een genetische aanleg hebben voor geweld. Davis gaf toe dat zwarte mensen veel misdaden plegen, maar merkte daarna op dat vrijwel alle bekende seriemoordenaars blank zijn en dat blanken dus misschien een gen hebben dat hen tot seriemoordenaars maakt.

Toen de man protesteerde dat zoiets absurd was, gaf Davis hem gelijk: zeggen dat blanken voorbestemd zijn om seriemoordenaar te worden, is belachelijk. Net zo belachelijk als zeggen dat zwarten een crimineel gen dragen. De man werd stil. Een paar maanden later stapte hij uit de KKK.

Praten beter dan vechten

Davis zegt dat hij ongeveer 200 blanke racisten heeft overgehaald om de Klan en andere extremistische groepen te verlaten. Ik weet niet of dat cijfer klopt, maar zijn werk is uitvoerig gedocumenteerd in artikelen, video’s, boeken en een TED Talk. Hij heeft ook een podcast, Changing Minds with Daryl Davis.

Zijn aanpak lijkt te vloeken met de geest van onze tijd, waarin elkaar op een afstand uitschelden de norm lijkt. De weigering om met andersdenkenden te praten, heeft gedeeltelijk te maken met een redelijke vrees dat de dialoog extremisten legitimeert. Je kunt ook niet van slachtoffers van discriminatie verwachten dat ze hun best gaan doen om hun kwelgeesten te bekeren. Maar toch denk ik dat wij Amerikanen ons te weinig inlaten met mensen met wie we het fundamenteel oneens zijn. Er valt iets te zeggen voor de dialoog, zelfs met onredelijke tegenstanders. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje en dus moeten we met elkaar praten.

“Daryl Davis toont dat een open gesprek met je ideologische tegenstanders hen tot andere gedachten kan aanzetten”, zegt Adam Grant, een psycholoog van de universiteit van Pennsylvania. “Hij is een buitengewoon voorbeeld van wat psychologen herhaaldelijk hebben bewezen: meer dan 500 studies hebben aangetoond dat een persoonlijke interactie in 94 procent van de gevallen de vooroordelen afzwakt. Je kunt pas tot mensen doordringen als je hun vertrouwen hebt gewonnen. En je kunt hun vertrouwen pas winnen als je met hen praat en naar hun verhaal luistert.”

Er is een reden waarom we trachten om oorlogen te beëindigen door de partijen met elkaar te doen praten. Het is beter dan vechten. Als we met de Noord-Koreanen of met de Iraniërs onderhandelen, waarom dan niet met onze landgenoten?

Nu Amerika zo sterk gepolariseerd is en de politieke ruimte zo toxisch, moeten we natuurlijk opkomen voor wat we juist vinden. Maar het kan helpen dat we praten met mensen met wie we het niet eens zijn.

© 2021 The New York Times Company

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234