Maandag 23/09/2019
Hugo Camps. Beeld Bob Van Mol

Column

Hoe lomp kan kapitalisme zijn?

Dissidentie mag ook, onder die vlag vaart Hugo Camps elke donderdag.

De banken hebben niets geleerd van de grote crisis. Vervuilde producten worden weer naar hartenlust in de markt gegooid en bankiers verwennen zich met duizelingwekkende salarissen en bonussen.

Democratie veronderstelt enige schaamte en daar heeft het bancaire wereldje er niet genoeg van. De zelfbedieningsclub voelt zich superieur aan spaarders en investeerders in de trance van ons kent ons.

In Nederland kwamen de clientèle en werknemers van ING in opstand tegen de exorbitante salarisverhoging van topman Ralph Hamers. Ook Kamerleden en leden van de regering spraken woorden van afkeer uit. ING besloot het jaarsalaris van Hamers met aandelen op te trekken met 50 procent naar 3 miljoen euro. Zomaar, omdat de bank in goeden doen is. Diezelfde bank heeft er wel een ingrijpende reorganisatie opzitten met dramatisch banenverlies. En de personele afslanking gaat vrolijk door.

En dan toch die salarisverhoging met 50 procent voor de topman. Alsof we teruggeworpen zijn in de tijd toen het kapitalisme geen morele remmingen kende. Overigens staat ING niet alleen. Ook de topmannen bij Philips en Shell hebben zich de voorbije jaren rijkelijk bediend. De politiek keek ernaar en glimlachte.

Maar ING is een stap te ver gegaan. De politiek is wakker geschud en zelfs Europa roert zich. De president-commissaris van ING schrok van het aanzwellende misbaar en schroefde de salarisverhoging van Hamers haastig terug. Maar het kwaad is geschied. De klanten van de bank voelen zich geschoffeerd en sluiten met honderden hun ING-rekening.

Hoe lomp kan kapitalisme zijn. In de grote bankencrisis zijn de financiële instellingen gestut door solidariteit van dagloners, gepensioneerden, middenstand. Sommige banken profiteren nog steeds van de subsidies die ze ter overleving van de overheid (dus van de burgers) in de crisisjaren kregen toegekend. Daar is nooit een dankwoordje voor teruggekomen. En met de alom ingetreden inkrimping van het personeel ook niet meer sociaal fatsoen.

Ook nu was het argument dat het salaris van de CEO wordt bepaald door de markt. Zonder aanzienlijke bonussen gaan bankiers hun geluk in het buitenland beproeven, waar ze een pak meer kunnen verdienen dan in Nederland en België. Bonussen en salarissen in grote multinationale bedrijven berusten dus op een vorm van chantage. Dat maakt de praktijken nog smoezeliger. Toen de banken op omvallen stonden, gaf datzelfde buitenland niet thuis. Het waren de kleine spaarders die mochten inspringen.

De tombola van bonussen is al een tijdje aan de gang. Bij de minste opflakkering van de economie wordt er door captains of industry schaamteloos in de kassa gegraaid. Er staat geen maat op. Zij leven in een ander paradijs dan dat van de gewone hardwerkende burger. Hun representativiteit staat los van de samenleving. Honderd jaar na de revolutie is er meer dan ooit sprake van tweedeling tussen arbeid en kapitaal. Regeringen wagen zich slechts mondjesmaat aan hun arbitraire rol.

Natuurlijk mag die Braziliaanse meneer van AB Inbev iets meer verdienen dan een staalarbeider in Seraing. Maar als dat iets meer in de miljoenen loopt, moeten er toch vragen worden gesteld.

Hoe hooghartig en genadeloos zijn de Griekse banken gekapitteld voor hun wanbeheer en profijtcultuur. De mores van ING zijn al even troebel. Kopstukken uit de financiële wereld leven er al een tijdje op los als God in Frankrijk. De danse macabre met bonussen en salarissen die achter onze spaarboekjes wordt opgevoerd, is een aanfluiting van elke gezamenlijkheid.   

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234