Maandag 13/07/2020
Walter Zinzen.Beeld rv

ColumnWalter Zinzen

Hoe kun je met zo’n N-VA in hemelsnaam een stabiele regering vormen die het land deskundig en toegewijd bestuurt?

Oud-journalist Walter Zinzen overschouwt de politieke actualiteit. Hij doet dat afwisselend met journalist Alain Gerlache en oud-journalist en -politicus Siegfried Bracke.

Afgelopen zaterdag werden rapporten van kroongetuigen en deskundigen gepubliceerd over de manier waarop onze regeerders de coronacrisis hebben aangepakt. Wie die rapporten leest, vraagt zich verbijsterd af wat het ergst is: de onbekwaamheid of het gebrek aan verantwoordelijkheidszin die in vrijwel iedere getuigenis aan de kaak wordt gesteld.

De rapporten bevestigen helaas wat we nu al dertien maanden lang beleven: in de Wetstraat ontbreekt het volkomen aan zowel toewijding als bekwaamheid om een federale regering op de been te brengen. Het jongste manoeuvre werkt weliswaar op de lachspieren, maar lijkt een oplossing geen millimeter dichterbij te brengen.

Niet minder dan drie partijvoorzitters tegelijk, nu al spottend de drie koningen genoemd, zijn het eindeloze straatje dat regeringsformatie heet binnen gewandeld om nog eens te onderzoeken wat al uit-en-te-na onderzocht is. Van dit trio is alleen Egbert Lachaert, de voorzitter van Open Vld, echt op zijn plaats. Hij is fractieleider voor zijn partij in de Kamer geweest en dus een federaal verkozen mandataris, voor wie het heel normaal is dat hij zich met de regeringsvorming bemoeit. 

De wereld op zijn kop

Zijn Franstalige MR-collega, Georges-Louis Bouchez, is daarentegen senator, niet verkozen maar benoemd door zijn partij. En Joachim Coens, de CD&V-voorzitter, zit in geen enkele assemblee, heeft geen enkel mandaat van de kiezer. Toch bepaalt hij de politieke lijn van zijn partij en is hij nu al voor de tweede keer actief als informateur. Hij is een uitstekend voorbeeld van hoe partijvoorzitters een machtspositie hebben veroverd zonder enige democratische legitimatie. 

Zo benoemen ze bijvoorbeeld de ministers, hoewel de grondwet dit privilege toekent aan de koning voor de federale en aan de gewestparlementen voor de regionale regeringen. Wat een verschil met Nederland! Daar zorgt de partijvoorzitter ervoor dat het licht en de verwarming aan blijven in het partijhoofdkwartier als het donker en koud is, maar de politieke lijn wordt bepaald door de verkozenen des volks: de fractie in de Tweede Kamer. 

Bij ons is het omgekeerd: hier bepalen de partijtop en/of de ministers wat en hoe de fracties beslissen. Nu er geen echte regering is, voelen onze parlementsleden zich vrij en nemen ze allerlei initiatieven, die de particratie zeer mishagen. Het zijn dan ook de particraten die om de slechtst mogelijke reden snel een volwaardige regering willen: om een einde te maken aan de ‘chaos’ in het parlement. De wereld op zijn kop. Niet de regering moet het parlement bij de les houden, het is omgekeerd het parlement dat moet bepalen wat de regering te doen en te laten heeft. Parlementaire democratie noemen we dat.

Minderheidskabinet

Keren we terug naar de onverkozen Coens. Die is er, als hoofd van een nochtans kleine partij, in geslaagd de vorming van een regering zonder N-VA tegen te houden. Zijn pleidooi voor een regering met een meerderheid in beide taalgemeenschappen (en dus met N-VA) wordt in brede kring gedeeld. De N-VA is immers de grootste Vlaamse partij en bijgevolg is haar aanwezigheid in de Belgische regering noodzakelijk voor een behoorlijk draagvlak bij de bevolking. 

De regering-Michel heeft meer dan vier jaar geregeerd zonder deelname van de grootste Franstalige partij, de PS. Nooit heb ik in die tijd ook maar één Vlaamse politicus of zelfs één Vlaamse journalist horen beweren dat dit democratisch niet verantwoord is. En welk idee zoemt nu weer rond in Vlaamse kringen? Dat van een minderheidskabinet, andermaal zonder PS. Hoe hypocriet is dan de eis voor een regering met een meerderheid in beide taalgemeenschappen?

Al even bizar is het argument van Coens en zijn medestanders dat de N-VA een factor van stabiliteit zou zijn. Is de CD&V’er dan het ‘gekibbel’ van zijn partij met de N-VA vergeten? Herinnert iemand zich Kris Peeters nog?

En vooral: was het niet uitgerekend de N-VA die in december 2018 de regering-Michel ten val bracht omdat ze het niet eens was met de bekrachtiging van het zogenoemde Marrakech-pact? Hoe stabiel was dat? En hoe democratisch was het vanwege de N-VA om de parlementaire meerderheid (twee derde!) voor dat pact aan haar laars te lappen?

De N-VA heeft toen het bewijs geleverd dat ze een machtspartij is, die bereid is de boel op te blazen als ze haar zin niet krijgt. Hoe kun je met zo’n partij in hemelsnaam een stabiele regering vormen, die het land deskundig en toegewijd bestuurt? Een vraag die Bart Somers graag zal beantwoorden. Maar laat dan wel het woord ‘praktijktests’ vallen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234