Zondag 16/06/2019

Opinie

Hoe kan Gent de woonproblemen oplossen?

Beeld Wannes Nimmegeers

Peter Vanden Abeele is stadsbouwmeester van Gent. 

Het woord wooncrisis is de laatste maanden meermaals gevallen. Wat is er aan de hand? Na decennia van stadsvlucht groeit de stad weer en dat laat zich op de woonmarkt voelen. Al die extra Gentenaars hebben een woning nodig, zowat 10.000 in totaal. Dit aanbod moet afgestemd zijn op de lokale woonnoden. 

Eén cijfer vat al die noden gebald samen: ½. De helft van de Gentenaars huurt een woning, en dat is een beduidend pak meer dan in Vlaanderen. De helft van die huurwoningen is in slechte staat en vraagt om fundamentele renovatie of zelfs sloop. De helft van de Gentenaars ervaart betaalbaarheidsproblemen, want prijzen zijn de afgelopen tien jaar met meer dan de helft toegenomen. De helft van de gezinnen voldoet niet langer aan de klassieke definities van een gezin, hoewel de gezinswoning nog steeds de norm is. 

Lees ook 

Stadsbouwmeester Gent geeft advies in essay: “Stad moet gronden zelf houden”

De oplossingen moeten we in de volle breedte van de woonmarkt zoeken. Als stadsbouwmeester wil ik inspiratie aanbrengen voor dit ‘breed wonen’.

Breder woonaanbod. De vraag is groot en divers, maar het aanbod is te beperkt en onaangepast. Dit vraagt om een groter, diverser en meer aangepast aanbod én om een bredere blik op waar plaats is voor dat bijkomend aanbod. De ‘betonstop’ legt ook voor Gent de ruimte vast. Dan wordt het de uitdaging om het bestaande stedelijke weefsel dichter te bebouwen. Door woningen te schakelen en te stapelen. Schuw kleinschalige verdichting in het poreuze van de stad dus niet. Verfijn waar verdichting kan én moet. Laten we ook nieuwe plekken in beeld brengen, want de grote ontwikkelingssites op de rand van de binnenstad, in oude havengebieden, aan stations … volstaan niet om de vraag naar woningen op te vangen. We moeten onze blik richten op plekken die nog niet in beeld kwamen. De suburbane stadsrand van Mariakerke en Wondelgem tot Sint-Amandsberg en Gentbrugge is dé groeistad waar we de verbreding van het aanbod kunnen invullen.

Verbreding van het woonmodel. We hebben nood aan tools die expliciet inzetten op het drukken van de woonkost en op het beschikbaar stellen van aanbod aan doelgroepen die hun weg niet vinden op de woonmarkt. Een eigen woning verwerven lukt niet voor iedereen. Het woonbeleid kan dus beter inzetten op kwalitatieve en betaalbare huur als alternatief. Daarom is het noodzakelijk om het huuraanbod op te waarderen én betaalbaar te maken. De grond die de stad in eigendom heeft, is daar een hefboom voor. Door bouwmogelijkheden meer gedifferentieerd dan vandaag op de markt te brengen – ik denk aan erfpacht of een zakelijk recht – en de grond daarbij niet te verkopen. Ook het ondersteunen van nieuwe wooninitiatieven is essentieel. Gent loopt voorop in het pionieren met andere vormen van opdrachtgeverschap en eigenaarschap, zoals bijvoorbeeld wooncoöperaties. Ze tonen dat er een aangepast ‘bedrijfsmodel’ mogelijk is om het opdrachtgeverschap te herstructureren en daardoor andere bewoners en actoren, al dan niet samen en collectief, toegang te verlenen tot zowel koop- als huurmarkt.

Bredere woonkwaliteit. Bovendien mogen we de kwaliteit van dat wonen niet uit het oog verliezen. Dit zowel om de energiezuinigheid een sprong te laten maken als om de bewoonbaarheid te waarborgen. Die renovatieopgave vraagt om grootschaliger en gecoördineerd te werken, wat kansen creëert om anders te gaan wonen en de betaalbaarheid na renovatie garandeert. Het opwaarderen moet ook de aantrekkelijkheid van de woonomgeving verbeteren. Voor nieuwe bewoners én de bestaande. Want verdichting botst steeds meer op weerstand van zij die er reeds wonen. Het is daarom cruciaal dat verdichting ook ten goede komt aan de omwonenden. Geen verdere verdichting meer zonder lokale meerwaarde. Dat kan via concrete ruimtelijke ingrepen die de bestaande wijk verbeteren (een buurtpark, een kinderdagverblijf, een buurtparking, ...), of via maatregelen die de beschikbaarheid en betaalbaarheid van het wonen voor kwetsbare groepen in de stad garanderen.

Debat. De woonopgave moet kunnen rekenen op het nodige maatschappelijk draagvlak. Dat vraagt een veel bredere publieke discussie. Met het stadsessay #01 Breed Wonen, wil ik als Stadsbouwmeester vijftien stellingen aandragen om dit debat mee te voeren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden