Donderdag 17/10/2019

Column

Hoe is het mogelijk om jezelf te ontdekken als je constant onder druk staat?

Julie Cafmeyer is theatermaakster en schrijfster. Zij en Mark Coenen schrijven om de andere dag een column voor De Morgen.

Socioloog Ruud Koopmans deed op maandag uitspraken over de islam in deze krant: “Dat islamitische vrouwen zelf voor een boerka kiezen, wat een onzin.” Hij gaat verder over de integratie van moslims in West-Europa: “Met als conclusie dat hun integratie moeizamer verloopt dan die van andere migrantengroepen.” Culturele en religieuze aspecten zouden de integratie moeilijker maken.

Roemenen en Bulgaren doen het bijvoorbeeld ‘beter’ dan Marokkanen en Turken. De journalist vraagt Koopmans of de integratie niet vanzelf goed komt doorheen de tijd en de generaties? “Ja hoor, als je een paar eeuwen tijd hebt, komt alles goed. Het spijt me, maar ik heb geen eeuwen de tijd meer. We leven in het hier en nu.”

Ik ga de tijd nemen om stil te staan bij deze uitspraken.

Wat betekent een ‘moeizame’ integratie? Moeizaam tegenover wat? Tegenover de allesoverheersende Europese moraal van hoe een mens moet leven? Het doet me denken aan de titel van het boek Zwijg allochtoon van Rachida Lamrabet. Het idee dat mensen met een migratie-achtergrond het ‘goed’ doen als ze zwijgen. Als ze zich schikken krijgen ze een schouderklopje. Pas u aan of verdwijn. Lamrabet plaatst daar het idee van een ‘collectieve, gedeelde identiteit’ tegenover. Daarvoor moet je uit je eigen wereld durven te treden om de ander te leren kennen.

Hoe kan iemand met een andere religieuze of culturele achtergrond zich integreren zonder zijn hele eigenheid en waardigheid te verliezen? Hoe kan een klimaat worden gecreëerd voor zelfverwezenlijking zonder een opgelegde, dwingende norm?

Er zijn vrouwen die worden gedwongen om een boerka of een sluier te dragen, ja, en er zijn vrouwen die worden gedwongen er geen te dragen. Wat is het verschil? Gaan we vrouwen ‘verlossen’ door hen te dwingen om er geen meer te dragen? Volgens mij is zelfbevrijding een hoger goed dan de ‘verlossing’ door een ander. Als deze vrouwen zich al willen bevrijden – want ook dat is niet zeker. Misschien hebben ze meer tijd nodig om antwoorden te vinden op hún vragen. Hoe is het mogelijk om jezelf te ontdekken als je constant onder druk staat?

Rachida Lamrabet: “Wat de betrokken vrouwen zelf te zeggen hebben, wordt vaak genegeerd.” Ik ben het beu om vooral witte mannen te horen spreken over de boerka. Ik ben het beu om vooral witte mannen te horen spreken over integratie. Ik ben het beu om vooral witte mannen te horen spreken over gelijkwaardigheid. Niet dat ze moeten zwijgen, maar geef meer ruimte aan de betrokkenen zélf. Pas dan zullen we hen begrijpen en kan er een ontmoeting plaatsvinden. Denk na over iemands eigenheid. Verbeeld je een nieuwe wereld. En ja, daar is tijd voor nodig. In het hier en nu: wie ben jij? Gelukkig hebben we nog een paar eeuwen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234