Zaterdag 14/12/2019
Sabrine Ingabire Beeld rv

Column Sabrine Ingabire

Hoe fucking fragiel is je Europese manier van leven dat je er een heuse superheld voor nodig hebt?

Sabrine Ingabire (23) is journaliste en schrijfster. Ze is aan de slag bij NRC Handelsblad in Amsterdam. Haar column verschijnt tweewekelijks.

Binnenkort hebben we dus een Eurocommissaris die de Europese manier van leven moet beschermen – ‘Protecting our European Way of Life’. Als je niet weet wat die vage beschrijving inhoudt, geen zorgen, de vraag werd aan toekomstige Commissievoorzitter Von der Leyen gesteld. Intussen weten we dus dat het ‘ook om migratie’ gaat. Toen mensen terecht verontwaardigd waren, kregen we als antwoord dat “onze Europese manier van leven gaat over onze waarden en de schoonheid van de waardigheid van elk menselijk individu”. Lekker vaag. Kan iemand mij uitleggen hoe je ‘Protecting our European Way of Life’ en ‘migratie’ aan elkaar kunt koppelen, en het goed bedoelen, in een wereld waar rechtsconservatieven deze woorden in specifieke xenofobe en racistische contexten gebruiken?

Nee? Hier gaan we dan weer. Wat ben ik blij dat onze Europese leiders zo intolerant zijn dat ik weer stof heb voor een nieuwe column. Heeft het zelfs nut te benadrukken hoeveel liever ik over andere onderwerpen zou willen schrijven, wat ik zou kunnen doen als al onze leiders zich nu eens verdraagzaam zouden opstellen tegenover ‘de ander’? Nee?

Oké, laten we dan gewoon beginnen met mijn eerste, ongefilterde, gedachte toen ik, vorige week, over die nieuwe Eurocommissaris hoorde. “Hoe fucking fragiel is je Europese manier van leven dat je er een heuse Eurobeschermer voor nodig hebt?” Zo een superheld om ervoor te zorgen dat je manier van leven niet in elkaar stort? Of noemen we hem ineens een inquisiteur? Hoe eurocentrisch ook, om te denken dat migranten niets beter te doen hebben dan onze ‘manier van leven’ te komen veranderen. De Commissie mist het punt echt helemaal. Gaan we eerst rustig een paar landen (helpen) bombarderen en families verscheuren en levens kapotmaken, en, wanneer er dan vluchtelingen uit die landen naar hier komen, even doen alsof zij de kwaadaardige schurken zijn die onze manier van leven bedreigen? Onze manier van leven – rekenen we daar ook de negatieve Europese verschijnselen bij? Het racisme, de homofobie, het seksisme, het kindermisbruik, het falend klimaatbeleid? Is ‘ironie’ een onderdeel van deze Europese manier van leven?

Loze beloftes

‘In varietate concordia’, zo luidt het motto van de Europese Unie. Verenigd in verscheidenheid. Dat is het mooie aan de EU – het idee dat je zo veel verschillende landen kunt hebben, met zo veel verschillende culturen, en samen aan een vredevolle toekomst kunt bouwen. ‘Protecting Our European Way of Life’ staat in schril contrast hiermee en met het idee dat verscheidenheid net waardevol is. Wat is de ‘Europese manier van leven’ dan precies? Vergelijk een Oost-Europeaan en een West-Europeaan, en je treft, in vele gevallen, meer verschillen dan gelijkenissen. Wat we, volgens mij, allemaal delen is onze menselijkheid, ons ‘mens-zijn’, en de gelijke rechten die daaruit (zouden moeten) voortvloeien. En als dat zo is, dan is migratie net geen bedreiging voor de EU.

Het ergste is dat ik, in theorie, een zekere affectie heb voor de Europese Unie, als concept dus. Daarom schreef ik er zo vaak over tijdens mijn studies, liep ik stage in het Parlement en overwoog ik eerder dit jaar op een Europese lijst te staan. De gedachte dat een groep landen zo eerlijk was met zichzelf en elkaar om te beseffen: “Hé, elkaar blijven uitmoorden is misschien niet de beste manier van leven. Misschien moeten we gaan samenwerken?” – dat kan ik waarderen. Ik kan ook waarderen dat dit project, oorspronkelijk, een lagere imperialistisch gehalte had dan de Europese projecten van de daaraan voorafgaande twee eeuwen. Sterker nog – omwille van de tijdsgeest van de jaren 50 stond solidariteit centraal. Als je de wetgeving leest omtrent asiel- en vluchtelingenrechten, die grotendeels verwijst naar het Verdrag van Genève, denk je dan bijna dat dit continent een paradijs is voor mensen op de vlucht. 

Alleen gaat het duidelijk heel hard mis met de praktijk. Dat de menselijke waardigheid onschendbaar is en dat iedereen het recht heeft op leven, zoals beschreven in de Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie, lijken nu loze beloftes. Niet alleen omwille van hoe wordt omgegaan met migranten, maar ook omwille van hoe gemarginaliseerde groepen in de EU worden behandeld. En dat is betreurenswaardig.

Von der Leyen bevestigt met deze titel waar de ontwikkelingen van de afgelopen jaren op duidden: los van de mooie theorie beschermt de Europese Commissie in de praktijk vooral de belangen van een select groepje geprivilegieerde mensen. En dan rijst de vraag: als je alle vluchtelingen toch laat verdrinken, waarvoor heb je zo’n Eurocommissaris dan nog nodig?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234