Dinsdag 31/03/2020
Beeld BELGA

Column

Hoe een vaste, hogere prijs de leescultuur zal bevorderen, is mij een raadsel

Paul De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Zijn column verschijnt wekelijks.

Het is weer zover: opnieuw een wetsvoorstel om een vaste boekenprijs in te voeren. Dit keer gaat het initiatief uit van een liberale minister, Sven Gatz, bevoegd voor de Vlaamse cultuur. De liberale politici kennen het geheim om een beleid te voeren dat haaks staat op hun eigen programma. Zo komen ze regelmatig op de proppen met nieuwe belastingen, terwijl ze beloven nooit meer belastingen te verhogen. De liberalen zijn ook de grote pleitbezorgers van de vrije markt. En nu zie ik dat een liberale minister van Cultuur de boekenmarkt aan banden wil leggen.

Wat een ommekeer. Ik herinner mij de discussies in de Senaatscommissie in 2003, toen een wetsvoorstel 'tot reglementering van de boekenprijs' op tafel lag. Vincent Van Quickenborne bestreed dit socialistische voorstel met hand en tand, en haalde het. Het voorstel werd ingetrokken. Vincent trekt vandaag aan het kortste eind binnen zijn eigen partij.

De 'vaste boekenprijs' is een voorstel dat het onmogelijk maakt voor supermarkten om gedurende zes maanden na de publicatie van een boek kortingen van meer dan 10 procent toe te staan. Supermarkten geven dikwijls hogere kortingen. Als het wetsvoorstel goedgekeurd geraakt - ik hoop nog altijd dat er echte liberalen zijn in het Vlaamse Parlement, die dat zullen beletten -, zal de boekenprijs in de supermarkten stijgen. Het wetsvoorstel zou dus meer waarheidsgetrouw zijn indien het de titel 'wetsvoorstel tot verhoging van de boekenprijs' droeg. Het is ook de terminologie die ik in deze column hanteer.

Er zijn weinig wetsvoorstellen die de echte bedoelingen zo goed maskeren. Het voorstel tot verhoging van de boekenprijs moet de leescultuur bevorderen, zeggen de voorstanders ervan. Hoe een hogere prijs dit zal doen, is mij een raadsel.

Wanneer ik de Carrefour in Korbeek-Lo binnenstap, kom ik eerst terecht in de boekensectie. Daar liggen behoorlijk wat boeken. Minder dan in de standaard boekenwinkel, maar ze zijn wel goedkoper. Wie koopt boeken in de Carrefour? De Vlaamse culturele elite haalt haar schouders op voor die boeken. Anderen, die niet tot die elite behoren en nooit in een boekenwinkel komen, kopen daar hun boeken. Die zullen een hogere prijs betalen, en zullen volgens de voorstanders van het voorstel meer boeken gaan lezen omdat die duurder zijn geworden. Surrealistischer kan haast niet. Een groter misprijzen voor de cultuur van de gewone man en vrouw is niet mogelijk.

De voorstanders van het wetsvoorstel tot verhoging van de boekenprijs vertellen al decennialang dat zonder zo'n wetgeving het aanbod zal verschralen. De feiten wijzen echter uit dat ondanks de afwezigheid van dergelijke wetgeving het aantal nieuwe titels - niet alleen van kookboeken, maar ook van literatuur - dat jaarlijks wordt aangeboden, blijft stijgen, en dat al decennialang. Maar feiten zijn er om verzwegen te worden voor wie gedreven wordt door een andere agenda.

Die agenda is de bescherming van de traditionele boekenwinkels tegen de nieuwe concurrentie. Het wetsvoorstel heeft niets te maken met leescultuur of ruimer aanbod van boeken. De minister van Cultuur is de pleitbezorger van een economische sector, de traditionele boekhandel, die het moeilijk heeft om te overleven in een wereld waarin het boek op vele andere plaatsen en op andere manieren (internet bijvoorbeeld) aangeboden kan worden. De bescherming die vandaag door de minister wordt beloofd, zal de traditionele boekhandel niet redden. Ze zal de lezer nog verder afdrijven van een verkoopmethode die minder en minder van deze tijd is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234