Zaterdag 01/10/2022

OpinieDirk Devroey

Hoe de universiteit beter kan inspelen op de vraagstukken van deze tijd

Dirk Devroey. Beeld RV
Dirk Devroey.Beeld RV

Dirk Devroey is decaan van de Faculteit Geneeskunde en Farmacie en kandidaat rector Vrije Universiteit Brussel (VUB)

Redactie

De financiering van de universiteiten en het hoger onderwijs onderging in de voorbije decennia slechts een paar cosmetische ingrepen. Ik bepleit een nieuwe manier van financieren waarbij er hefbomen ingebouwd worden om duurzaamheid, welzijn, diversiteit en gendergelijkheid te stimuleren.

Universiteiten zijn zoals steden: plekken waar jonge, geëngageerde mensen en innovatieve ideeën met elkaar in contact komen en in die zin katalysatoren voor maatschappelijke evoluties. Het is logisch en wenselijk dat universiteiten het voortouw nemen om oplossingen te creëren voor maatschappelijke uitdagingen: duurzaamheid, welzijn, diversiteit en gendergelijkheid springen er bij de jongere generaties sterk bovenuit.

Maar koken kost geld en daar ligt het kalf gebonden. De financiering van het hoger onderwijs voorziet helemaal niet in middelen om in te spelen op die nieuwe, belangrijke vraagstukken, maar gebeurt via een gesloten enveloppe: er is een vaste som te verdelen over alles en iedereen. Meer voor de ene betekent minder voor de andere. Nieuwe initiatieven snijden dus steeds in de budgetten.

Neveneffecten

Uit een recent OESO-rapport bleek dat in Vlaanderen de middelen al 10 jaar lang niet zijn meegegroeid met het totaal aantal studenten. We investeren dus steeds minder in elk talent dat de stap zet naar hoger onderwijs. Terwijl dat talent net onze belangrijkste grondstof is, en het doen ontbolsteren een topprioriteit zou moeten zijn.

Wie aan academische studies begint met een achterstand kan met gerichte ondersteuning doorstromen. Dat kost centen. Universiteiten nemen het risico naast financiering te grijpen wanneer deze studenten hun diploma niet halen. Dat zet de deur open voor cherry picking: universiteiten die alleen de op papier beloftevolle scholieren willen aantrekken. Dat kan toch de bedoeling niet zijn van democratisch hoger onderwijs?

Ander voorbeeld. In 2020 werd door de Vlaamse overheid met een eenmalige injectie ingegrepen om in CO2-reducerende investeringen te voorzien. De Vlaamse Onderwijsraad stelt dat amper 22 procent van de noodzakelijke investeringen in duurzame infrastructuur daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Zo kan je toch geen gericht duurzaamheidsbeleid opbouwen?

Update

Aardverschuivingen zijn niet nodig. Het systeem moet transparant en stabiel blijven, met de klemtoon op excellent onderwijs en onderzoek. Alleen hoeft dat niet in de balans te liggen met stimulansen voor duurzaamheid, welzijn, inclusiviteit en diversiteit. Als deze voorzien worden in de zogeheten eerste geldstroom, vermindert het belang van onderwijs en onderzoek slechts miniem. Positieve gevolgen echter zijn dat het welzijn kan vergroten door bv. de publicatiedruk bij onderzoekers tot menselijke proporties te herleiden. Zo kunnen we ook werk maken van inclusie door middelen te verbinden aan ondersteuning van studenten uit kansengroepen en een warm nest voor talent creëren met aandacht voor gendergelijkheid binnen een duurzame infrastructuur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234