Donderdag 12/12/2019

Opinie

Hoe de brexit ook afloopt, het wordt niet alleen een politiek bloedbad in Londen

Bert Lanting.

Bert Lanting is commentator bij de Volkskrant, waar deze bijdrage eerder verscheen.

Minder dan honderd dagen nog en dan stapt het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. Of misschien toch niet? Bijna twee jaar nadat de Britse regering de echtscheidingsprocedure in gang zette, is het nog steeds niet duidelijk hoe die zal aflopen: met het impopulaire akkoord dat de premier May met de EU sloot, met een rauwe brexit zonder akkoord of misschien zelfs zonder brexit.

De brexit is zonder meer de belangrijkste kwestie waarvoor de Britten sinds 45 jaar staan (toen werden ze lid van de EEG, de voorloper van de EU). Maar de afgelopen tijd leken de Britse politici meer bezig met de vraag hoe ze Labour en Jeremy Corbyn buiten de deur konden houden of andersom hoe ze de Conservatieven ten val konden brengen.

Op de achtergrond zaten ‘no-dealers’ onder leiding van de fanatieke brexiteer Jacob Rees-Mogg rustig de klok af te tellen: hoe dichter bij de
 29ste maart 2019, hoe groter de kans op een brexit zonder deal. Eerder deze maand bleek dat ze onvoldoende steun hebben om May ten val te brengen, maar hun kansen zijn nog niet verkeken.

Pokerspel

Komende maand zal premier May haar akkoord met de EU eindelijk aan het parlement voorleggen, maar de uitkomst is nog steeds onzeker. Bij de EU is ze er niet in geslaagd extra concessies los te krijgen, maar May hoopt dat veel parlementariërs met het zicht op de afgrond uiteindelijk toch voor zullen stemmen.

Of dat pokerspel goed afloopt, valt nog te betwijfelen. Labour hoopt dat de regering-May ten val komt, als het akkoord wordt afgewezen. Zij zijn ervan overtuigd dat een kabinet onder leiding van
 Corbyn in staat is er een nieuw akkoord onder betere voorwaarden uit te slepen bij Brussel. Een illusie, alleen al gezien de korte tijd die Londen nog rest.

De hele operatie is een handel in illusies geweest, vanaf de belofte van Boris Johnson dat de Britten 350 miljoen pond per week zouden overhouden voor hun gezondheidszorg als ze uit de EU zouden stappen. De ‘no-dealers’ beloven een paradijs buiten de EU waarin de Britten veel voordeliger handelsakkoorden kunnen sluiten. Hebben ze niet gezien hoe president Trump Amerika’s handelspartners behandelt?

De Britse premier Theresa May staat langs alle kanten onder druk. Beeld Photo News

De realiteit is van het begin af geweest dat Groot-Brittannië hoe dan ook een prijs zal moeten betalen voor het verlaten van de club. Niet als straf van de ‘gemene’ EU-landen, maar domweg omdat niet alleen de Britten hun belangen hebben maar ook de EU-landen. Je kunt je niet aan de clubregels onttrekken en tegelijk alle rechten behouden.

Terwijl de temperatuur in Londen steeds hoger oploopt, klinkt in het debat steeds meer verbittering over de “oneerlijke” behandeling die de Britten van Brussel zouden krijgen. Dat is niet terecht: de Britten zijn zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van hun beslissingen. Maar het tekent wel het klimaat dat de EU de komende tijd kan verwachten.

Hoe de hele brexitoperatie ook zal aflopen – en veel EU-landen hopen op géén brexit –, het wordt niet alleen een politiek bloedbad in Londen. Zelfs als het op een tweede referendum en een ja-stem voor de EU zou uitlopen, wordt het een héél ongemakkelijk huwelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234