Dinsdag 23/07/2019

Opinie Verkiezingen

Hoe de blokkering van België alweer een vakje naderbij schuift

Maxime Prévot, voorzitter van cdH, spreekt op een congres van de Franstalige christendemocraten in Brussel. Beeld BELGA

Olivier Mouton is Wetstraat-journalist bij Le Vif/L’Express.

Maxime Prévot, de voorzitter van cdH, bezegelt wellicht het lot van de Zweedse coalitie bis. Een grote Franstalige coalitie stelt haar veto tegen de N-VA. Kondigt dat een breuk aan of een langdurige politieke crisis?

Het nieuws uit de Tweekerkenstraat in Brussel, waar het hoofdkwartier van cdH gevestigd is, slaat in als een bom. Prévot zei dinsdag in de krant L’Echo dat “cdH een Zweedse coalitie bis niet zal steunen”. De nieuwe sterke man van de Franstalige christendemocraten, die de reputatie had meer open te staan voor een centrumrechtse federale regering dan zijn voorganger Benoît Lutgen, verandert dus het geweer van schouder.

De herhaalde oproepen tot confederale wijzigingen, het perspectief van Jan Jambon als eerste minister en de provocaties tegenover Walen dat ze “uit hun hangmat moeten komen” liggen aan de basis van de twijfel. Het vooruitzicht van een nieuwe Zweedse coalitie is dood en begraven, of op zijn minst onzeker geworden. De jongste peilingen tonen aan dat de afscheidnemende coalitie van N-VA, MR, CD&V en Open Vld geen meerderheid in het parlement haalt. Op deze manier zet Prévot CD&V onder druk, waarmee hij de banden opnieuw heeft aangehaald.

Antinationalistische coalitie

Hebben de Franstaligen de sleutel van de toekomstige Belgische coalitievorming in handen? In het zuiden gelooft een centrumlinkse meerderheid dat wat graag. “Het is onze wens de Franstalige krachten en de andere Vlaamse krachten te bundelen zodat de N-VA op de reservebank belandt”, preciseerde Prévot.

Dit is alvast duidelijk: het cdH mikt op een ruime antinationalistische coalitie en hoopt dat ook de MR zich daarachter schaart. Die keuze speelt in op het ecologische en sociale klimaat dat heerst in het zuiden van het land. Als je dat politiek vertaalt, dan krijg je potentieel een meerderheid van PS en Ecolo in Wallonië, eventueel aangevuld met cdH en DéFI in Brussel.

Ook het idee van een ruimere coalitie leeft, met als doel de ecologische en economische transitie via een pact of een alliantie aan te pakken – met andere woorden: door de formulering van een langetermijnvisie. Dat zou een soort nationale unie zijn waarmee de populisten afgehouden kunnen worden, stelde Zakia Khattabi, covoorzitter van Ecolo. Vertaling: socialisten, ecologisten en Franstalige humanisten mikken op een duidelijke breuk met het beleid dat de regering-Michel sinds 2014 gevoerd heeft. Ook al betekent dat, geeft de voorzitter van het cdH toe, dat dat leidt tot een Vlaamse minderheid in de regering. 

Maar nemen de Franstalige progressieven hun dromen niet voor werkelijkheid? Zijn het niet veeleer de Vlamingen die de sleutel voor de toekomst van het land in handen hebben? Door het op deze manier te spelen, speelt de voorzitter van het cdH net in de kaart van de voorzitter van de N-VA, Bart De Wever, die niet genoeg kan waarschuwen voor een België dat naar links neigt. De tegenstelling noord-zuid is de bron waaraan de nationalistische partij zich laaft.

Door ermee te dreigen de N-VA aan de kant te schuiven, maak je de partij paradoxaal genoeg sterker. Maandagavond maakte De Wever op de VRT nog maar eens duidelijk wat er op het spel staat: als de N-VA meer dan 30 procent haalt, is ze incontournable. De ogen gericht op de jongste peilingen maken de Franstaligen zich ook zorgen over het Vlaams Belang, dat zijn score verdrievoudigt in vergelijking met 2014 en profiteert van de voorliefde van de jeugd voor extremen, mee gestuurd door de media-aandacht voor de klimaatmarsen.

Is het niet dat rechtse Vlaanderen dat, gechoqueerd door de moord op Julie Van Espen in Antwerpen, uiteindelijk de wet zal dicteren? Of dat, als het daar niet in slaagt, zal terugplooien op zichzelf en via een door De Wever geleide Vlaamse regering de weg naar het confederalisme zal forceren?

“Bart De Wever maakte op de VRT nog maar eens duidelijk wat er op het spel staat: als de N-VA meer dan 30 procent haalt, is ze incontournable.” Beeld Canvas

Perspectief van langdurige blokkering

“Door exclusieven te formuleren maken we dit land onbestuurbaar”, zei Charles Michel dinsdag bij de presentatie van de gemeenschappelijke programmapunten van MR en Open Vld. Toch is het risico reëel. Na 26 mei duikt opnieuw het perspectief op van een langdurige blokkering van de coalitievorming. De vrees dat we opnieuw naar een 541 dagen durende crisis gaan, zoals in 2010-2011, leeft in vele hoofden. Opnieuw zullen het de regio’s zijn die de stabiliteit van het land moeten waarborgen. 

“Ik droom ervan degene te zijn die een crisis van 541 dagen voorkomt”, herhaalt de nummer één van de Franstalige liberalen. Maar zal zijn partij mathematisch de wapens hebben om dat te doen? Zal de kiezer de kaarten niet herschudden om uiting te geven aan zijn verlangen naar verandering, zij het in linkse of rechtse richting?

Met een Europa dat zondagavond riskeert aan alle kanten uiteen te vallen, tussen nationalisten en internationalisten, tussen populisten en pragmatici, moet België zich nog maar eens opwerpen als een laboratorium voor het samenleven. Aan het eind van deze campagne klinkt dan ook een ultieme waarschuwing: oppassen dat we dat niet domweg onmogelijk maken.

Olivier Mouton. Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden