Zondag 20/10/2019
Bart Eeckhout. Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

Hitteplan is makkelijk doelwit, maar wel het verkeerde

Bart Eeckhout is hoofdredacteur bij De Morgen.

Soms wordt het weerbericht – na sport de belangrijkste bijzaak ter wereld – echt nieuws. Een dag waarop ’s lands temperatuurrecord verpulverd wordt, biedt zo’n moment. Mogelijk houdt het nieuwe record – een voor sommigen letterlijk duizelingwekkende 39,9 graden – niet eens 24 uur stand. De kans bestaat dat nog voor het eind van de week ook de symbolische drempel van de 40 graden overschreden wordt.

Dat het hitterecord juist nu sneuvelt, is uiteraard een incidentele samenloop van meteorologische omstandigheden. Maar toeval is het niet. Zelfs als je – terecht – genuanceerd blijft bij het verbinden van concrete weersomstandigheden aan structurele klimaatverandering, kan je niet langer ontkennen dat het verband er is. 

Airco een standje hoger

Zeker, het is vroeger ook al weleens heet geweest en in de toekomst zal er ook nog een snertzomer of een koude winter in zitten. Dat neemt niet weg dat de tendens helder is: de aarde warmt op, en dat is, luidens ruime wetenschappelijke eensluidendheid, grotendeels het gevolg van menselijke activiteit. Ja dus, we zullen in de nabije toekomst in onze contreien vaker gloeiend hete dagen en heuse hittegolven krijgen.

Dat hoeft geen reden tot paniek te zijn. Maar meer waakzaamheid is ook niet verboden. Denken dat het allemaal wel zal loslopen met de airco een standje hoger is even onzinnig als je laten verlammen door apocalyptiek. Nu de klimaatopwarming onomkeerbaar geworden lijkt, wordt aanpassing – ‘adaptatie’ - aan de nieuwe, nog veranderende realiteit cruciaal.

Dan is het een beetje gek dat er kritiek komt op de hitteplannen die ontrold worden. Het is ook nooit goed: als de overheid niks doet, pleegt ze schuldig verzuim, als ze in actie komt, betuttelt ze. Suggesties om voldoende te drinken, niet in de zon te gaan lopen en spaarzaam om te springen met drinkwater klinken volstrekt vanzelfsprekend en overbodig. Toch is het nuttig en noodzakelijk dat de overheid haar burgers helpt beschermen tegen de gevolgen van de hitte.

Zeer reëel gezondheidsrisico

De karikatuur die van het hitteplan gemaakt wordt, is een makkelijk doelwit voor wie strijdt tegen een te aanwezige, te betuttelende staat. Het is het verkeerde doelwit. Hitte is een onderschat maar zeer reëel gezondheidsrisico, en dat risico zal in de nabije toekomst almaar groter worden. Het is een goede zaak dat de overheid zichzelf en ons daarop voorbereidt.

Bij de grote hittegolf van 2003 stierven alleen al in Frankrijk ruim 14.000 vooral oudere, verzwakte mensen vroegtijdig door de warmte. Dat hitte zo’n gevaarlijk weerfenomeen kon zijn, kwam toen bij vele Europese regeringen als een schok. Preventieplannen hebben sindsdien mogelijk al tientallen of honderden vroegtijdige overlijdens verhinderd. Dat is niks om meesmuilend over te doen. Liever een overheid die met een hitteplan ook op de kleintjes let, dan een regering die in een onderzoekscommissie zou moeten toegeven dat ze geen enkele les getrokken heeft uit vroegere rampspoed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234