Zondag 23/02/2020
Beeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

Hij wordt onderbetaald tijdens verschillende jobs en lijdt onder homofobie. Toch is Vuong geen slachtoffer

Julie Cafmeyer is columnist.

Ik leerde de monarchvlinders kennen door de schrijver Ocean Vuong. In zijn roman Op aarde schitteren we even schrijft hij dat ruim 15.000 monarchvlinders jaarlijks van Michigan naar Mexico trekken om te overwinteren.

“Ik kan je niet vertellen waarom sommige monarchvlinders op hun weg naar het zuiden zomaar ophouden met vliegen, hun vleugels plotseling te zwaar, niet helemaal van henzelf – en wegvallen, zichzelf uit het verhaal schrappen.”

Ocean Vuong trok, net zoals de monarchvlinder, naar andere oorden. Hij migreerde als kind van Vietnam naar de VS met zijn moeder en grootmoeder. Vuong stopte niet met vliegen, al moet hij soms in de verleiding zijn gekomen om zichzelf uit zijn eigen verhaal te schrappen. Zijn leven is hard. Hij komt terecht in een leven dat ver weg staat van de Amerikaanse droom. Hij wordt geslagen door zijn moeder die zich dagelijks kapot werkt in een nagelstudio, hij wordt gepest op school, hij wordt onderbetaald tijdens verschillende jobs en lijdt onder homofobie. Toch is Vuong geen slachtoffer. Zijn roman, een zoektocht naar identiteit, inspireert door zijn verbeelding.

Daarin zijn de monarchvlinders een terugkerende metafoor. Op het einde van het boek probeert hij zich monarchvlinders in te beelden die ongedeerd uit vuurzeeën vliegen. Hij beeldt zich vlinders in die vliegen in een schone, koele lucht met vuurbestendige vleugels. Een ideaalbeeld waar hij geen toegang toe heeft. Hij, zijn moeder en zijn grootmoeder zijn te hard geschonden door herinneringen aan de oorlog, door te veel pijn en geweld. In plaats van vuurbestendige vleugels zijn er littekens. En toch is het Vuongs fantasie die hem lijkt recht te houden, die hem doet leven.

Enkele weken geleden werd het dode lichaam gevonden van de Mexicaanse milieuactivist Homero Gomez. Hij stond bekend als ‘de vlinderman’. Hij zette zich jaren vol overgave in voor de bescherming van de monarchvlinder. De kans is groot dat hij, net als een van de gidsen die in zijn vlinderreservaat werkten, vermoord is door illegale houtkappers. Ik betrap mezelf op apocalyptische gedachten bij het lezen van dit artikel.

Er zijn kinderen, vernam ik onlangs, die paniekaanvallen krijgen van de klimaatopwarming. Psychologen die jongeren over de vloer krijgen die lijden aan een klimaatdepressie, een existentiële angst voor een toekomst waarin geen plaats meer is voor fragiele evenwichten. Soorten verdwijnen. Soorten die ons door hun spectaculaire kleuren, levensgewoonten en vreemde texturen inspiratie bieden voor het leven. Zoals een monarchvlinder die een vuurzee overleeft. Vlinders die niet ophouden met vliegen. Beelden die helpen om ons niet uit ons eigen verhaal te schrappen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234