Dinsdag 23/04/2019

Column

Hier is een beetje gratis advies voor de N-VA: blijf weg van mobiliteit

Beeld ANP

Saskia de Coster is schrijver van de onlangs verschenen roman ‘Nachtouders’. Haar column verschijnt tweewekelijks op woensdag.

Hier een beetje gratis advies voor de N-VA. Ze kunnen het gebruiken, nu die heerlijke tijd weer daar is, de tijd van de stoere slogans, de slinkse uithalen, de rechtzettingen, bijsturingen en terugfluitingen.

Mijn advies aan de N-VA: blijf weg van mobiliteit. Bij mobiliteit geldt: richting is everything of je komt in botsing. Dat de resultaten van een studie over rekeningrijden die Ben Weyts van de N-VA bestelde nu richting media en kiezer zijn gegaan, moet pijn doen. Met het slimme rekeningrijden heeft de N-VA van Bart De Wever evenwel niets te maken, of dat wil de partijvoorzitter ons nu toch zo graag diets maken.

In 2015 orakelde hij nog luidop: ‘Bedrijfswagens, daar raak ik niet aan.’ Sartre orakelde langer geleden: ‘Il n’y a que les imbéciles qui ne changent jamais d’opinion’. Maar Sartre zei niets over de timing van je bijgestuurde gedachten en verkiezingskoorts.

Werken om het te kunnen betalen dat je naar je werk rijdt, dat spook van absurditeit en zijn afgeleiden kijken nu mee met de kiezer naar 26 mei. Dat weten alle partijen maar al te goed. De Wever probeert zich er dus met de moed der wanhoop uit te lullen. Hij is “niet overtuigd door studiewerk over rekeningrijden”, hij is “niet zeker” dat het er komt, het is “niet de bedoeling” dat de belastingbetaler ervoor opdraait. De ontkenning is taalkundig gezien een zwaktebod en wordt vooral gebezigd door wie in het defensief gedwongen is. Kortom: niet goed bezig, N-VA.

Saskia de Coster. Beeld Bob Van Mol

Uiteraard zullen en moeten de andere democratische partijen de Vlaams-nationalisten tackelen. Maar als dan op De afspraak Stef Proost, mobiliteitsexpert van de KU Leuven, zijn licht laat schijnen over de technische kant van de zaak, serveert Jean-Marie De Decker ook diens kennis af als verwaarloosbare praat uit de theoretische hoek. Op zo’n momenten denk ik moedeloos dat de kracht van de verandering net wel een technocratie zou zijn.

De modaliteiten voor het rekeningrijden moeten anders, probeert De Wever zijn discours nu af te wisselen. De N-VA is au fond niet de partij om alternatieven als thuis werken te promoten, of ook de sharing economy van autodelen. Ze zullen ook niet al te vurig pleiten om inkomsten uit het rekeningrijden te investeren in groene energie of bedrijven te belasten die hun ligging weigeren te spreiden.

Wat alle partijen en vooral de N-VA weten: mensen zijn gewoontedieren, ook als het op filerijden aankomt. Zo’n gedrag veranderen vraagt ijzersterke argumenten en rechtlijnige communicatie. Je moet erin slagen de schijn van een krachtdadig optreden te wekken, ook al verkondig je halve waarheden. Door haar defensieve positie kan de N-VA dat nu niet doen en gaat de partij de mist in. Ze hebben de perceptie helemaal tegen sinds ze doorseinden ‘We zijn voor maar we zijn tegen, ja maar nee, nee maar ja’.

Zero tolerance

Het is spannend, puur strategisch bekeken, hoe de N-VA zich in bochten gaat wringen, om het thema van het rekeningrijden van zich af te duwen of uit de campagne te krijgen. Ook Open Vld zal wat communicatieve vaardigheden aan de dag moeten leggen om dit manoeuvre verkocht te krijgen aan de dierbare kiezertjes die toch één iets gemeenschappelijk hebben, over alle partijen heen: een zero tolerance voor stijgende belastingdruk voor burgers zonder daar een grondige uitleg en een bijzonder nuttige besteding van die inkomsten aan te koppelen.

Het hele dossier rekeningrijden vaag laten en naar aloude traditie doorschuiven naar de volgende, dat gaat niet zomaar lukken. Een onderwerp even aanraken en dan de blik van de kiezer op iets anders proberen te richten ook al niet. Het gaat hier tenslotte om de portemonnee en niet om iets als cultuur dat weg te lachen valt.

Dat is de ellende met communicatie, soms is er een gaatje en dan begint het water te stromen en krijg je het lek niet meer gedicht.

Een tip voor de N-VA voor het geval het niet lukt om weg te blijven van mobiliteit: geef het lek een andere naam. Laat de negatie achterwege en lanceer een ander woord voor krek hetzelfde concept. Als de N-VA de Vlaming echt kent, of zeg maar de menselijke conditie, dan weet ze dat het woord ‘rekening’ in rekeningrijden echt niet kan. Maak er iets met een krachtige omslag van, neutraal genoeg ook. En met richting. ‘Weg’rijden of zo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.