Woensdag 20/11/2019
Beeld rv

Standpunt Bart Eeckhout

Het zou goed zijn mochten N-VA en VB verduidelijken of de riskante Catalaanse methode ook die van hen is

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

In een goed functionerende, liberale rechtsstaat beschermt de wet het individu tegen de willekeur en de dwingelandij van de staat. In een wankele rechtsstaat daarentegen geeft de wet de staat juist een voorwendsel om burgers te viseren die geen deel uitmaken van de meerderheid, vaak juist omdát ze geen deel uitmaken van de meerderheid.

De veroordeling van negen Catalaanse politieke leiders tot jarenlange gevangenisstraffen maakt duidelijk dat de Spaanse rechtsstaat helaas tot de tweede categorie dient gerekend te worden.

Waar democratische politieke tegenstand als misdrijf wordt geklasseerd, brokkelt de rechtsstaat af. Dat geldt voor de Europese lidstaten Polen en Hongarije, en het geldt evenzeer voor de Europese lidstaat Spanje.

Het zou de Europese Unie en haar parlement dan ook sieren mochten ze op de Catalaanse kwestie even principieel en ferm reageren als op de ontwikkelingen in Oost-Europa. Zoals het ook de verdedigers van de Catalanen in Vlaanderen zou sieren mochten ze met even brandende zorgen kijken naar de strapatsen van de heren Orbán en Kaczynski.

Revolutionaire omwenteling

Natuurlijk valt er kritiek te uiten op de politieke actie van de Catalaanse separatisten. Door een ongrondwettelijk referendum te organiseren hebben ze de weg van de revolutionaire omwenteling verkozen boven die van de democratische geleidelijkheid. Door het resultaat van dat betwistbare referendum koppig te willen uitvoeren, hebben ze hun eigen gemeenschap diep verdeeld.

Het blijft in Vlaanderen vakkundig buiten beeld, maar ook in Catalonië zelf vindt ongeveer de helft van de bevolking een onafhankelijke staat maar niks. Verdient een zo fundamentele staatkundige beslissing niet de steun van een grotere meerderheid en een boven elke verdenking staande besluitvorming? De brexit verscheurt het Britse koninkrijk ook, maar het referendum dat eraan voorafging was tenminste onbetwistbaar geldig.

De Catalaan Carles Puigdemont verlaat de persconferentie in Brussel. Beeld AFP

De Catalaanse separatisten hebben gegokt, onvoldoende sterk gewonnen en dan maar de vlucht vooruit gekozen. Maar dan nog kan repressie van politieke tegenstand in een rechtsstaat nooit het goede antwoord zijn.

Het probleem is niet dat de Spaanse regering het oneens is met het Catalaanse onafhankelijkheidsstreven. Het probleem is zelfs niet dat ze die onafhankelijkheidswens blokkeert. Daarmee vertolkt de Spaanse overheid de wil van de overgrote meerderheid in het land.

Het probleem is wel dat de Spaanse staat zijn eigen wil oplegt met intimiderend politiegeweld en rechtspraak waarvan de onafhankelijkheid kan worden betwist. Dat is een ernstig probleem.

Het zou dan ook goed zijn mocht België ongeremd de veroordeling van de Catalaanse politici afkeuren. Maar het zou eveneens nuttig zijn mochten de nationalistische politici van N-VA en VB, die zich nu volkomen terecht bekommeren om het lot van Carles Puigdemont en co., verduidelijken of de riskante revolutionaire Catalaanse methode ook die van hen is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234