Woensdag 01/02/2023
Bart Eeckhout. Beeld dm
Bart Eeckhout.Beeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Het Xi-regime kan geen kant meer op

Bart Eeckhout is hoofdcommentator.

Bart Eeckhout

Corona ain’t over until the fat lady sings. Toen Europa en grote delen van de rest van de wereld zuchtten onder opeenvolgende coronagolven, keken sommigen met afgunst naar China. De covidaanpak was er streng en repressief, maar in 2021 leek het land weer normaal - voor zover dat bestaat in China - te functioneren. Vandaag is de situatie helemaal omgekeerd.

Juist de agressieve zerocovidaanpak brengt het autoritaire regime van president Xi in de problemen. Woedend over het willekeurige machtsmisbruik, verlangend naar meer vrijheid en bang voor de zware economische gevolgen van het aanhoudende lockdownbeleid eisen almaar meer Chinezen een ander beleid.

De stemmen van het verzet hebben gelijk. De kritiek is terecht dat het Chinese regime de gezondheidscrisis misbruikt om de zweep van de repressie eens flink te laten knallen. Toch is een andere aanpak nog zo simpel niet. Het gevaar van de huidige besmettingsgolf in China is reëel, zeker omdat de vaccinatiegraad bij oudere, kwetsbare Chinezen verontrustend laag ligt. De vrees dat het gezondheidssysteem in de zwaarst getroffen gebieden in elkaar klapt, is niet ongegrond. Dan krijg je ‘Bergamo’, maar op de schaal van Chinese miljoenensteden.

Geen kant meer op

Het Xi-regime kan geen kant meer op. Versoepelen ze, dan staat hen een menselijke ravage te wachten. Versoepelen ze niet, dan zal het protest tegen het regime alleen maar in kracht toenemen. Tot overmaat van ramp blijken de eigen vaccins, waar China trots mee uitpakte, veel slechter te werken dan de westerse varianten.

Zo snel kan het gaan. Nog maar even geleden leek de communistische nationalist Xi alle touwtjes van de wereldmacht in handen te hebben. Nu davert het regime op zijn grondvesten.

Daaruit vallen ook voor ons lessen te trekken. Zeker, de covidaanpak was ook hier verre van perfect. Een internationaal expertenteam is erg welkom om te onderzoeken wat beter kon of moest. Toch is er een belangrijk verschil met de Chinese situatie. Hier wordt beleid, met kritiek van links en rechts, gestuwd naar voortschrijdend inzicht. Dat is er ook gekomen. Focus op vaccinontwikkeling, nieuwe kennis over het virus en over ventilatie lieten toe om de aanpak gaandeweg te verfijnen en de samenleving waakzaam maar definitief te heropenen.

Duistere schaduwzijde

Die kritische openheid ontbreekt in China. In een regime waar niemand de grote leider durft tegen te spreken, op gevaar voor eigen leven, blijven nieuwe ideeën onderbelicht. Dat is de duistere schaduwzijde van het autoritaire Chinese leiderschap, dat hier door sommigen in crisistijd weleens is bejubeld als krachtdadig.

De liberale democratie zoals wij die kennen, is verre van perfect. Ook in de strijd tegen het coronavirus frustreerde de soms trage, overdreven of contradictorische aanpak in het Westen velen en was de dodentol ook in onze welvaartsstaten hoger dan aanvaard mag worden. Dan nog blijkt dat betwistbare democratische beleid een betere bescherming te bieden voor welvaart en welzijn dan een autocratie. Juist omdat het beleid betwistbaar is en mag zijn.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234