Woensdag 29/06/2022
Aya Sabi. Beeld DM
Aya Sabi.Beeld DM

OpinieAya Sabi

Het wordt tijd dat we niet meer de volle schuld en schaamte leggen bij het slachtoffer

Aya Sabi is columnist en auteur van Verkruimeld land.

Aya Sabi

“Vertrek uit een relatie die niet goed voor je is”, zei de vader van Gabrielle ‘Gabby’ Petito op haar herdenking. Gabrielle is een vrouw van 22 jaar, ouder zal ze ook niet worden. We herdenken wereldoorlogen, grootouders die een lang leven achter de rug hebben. Wat moet je zeggen op de herdenking van je eigen dochter die te jong, te vroeg, met grote wreedheid en onrechtmatig is gegaan? Haar lichaam werd na een zoekactie uiteindelijk gevonden. De autopsie duidt op moord.

Er is een vrouw vermoord. Haar naam is Gabrielle ‘Gabby’ Petito. Ze was 22 jaar. De een noemt het ‘femicide’ – wanneer een vrouw vermoord wordt enkel en alleen omdat ze een vrouw is. De ander noemt het moord. Wat ik me nu vooral naast de labels en dit specifieke geval wil herinneren, is dat er geen woorden zijn voor dingen die te groot zijn, waarop de antwoorden wegblijven.

Waarom? Er zijn toch heel veel stappen voor er zo’n moord plaatsvindt? Er zijn tekenen van toxiciteit in een relatie. Er zijn sporen van huiselijk geweld. Had het niet voorkomen kunnen worden zoals de vader had gewild voor zijn dochter?

We leggen elke verantwoordelijkheid bij de vrouw om uit zo’n toxische, (emotioneel) gewelddadige relatie te stappen. We begrijpen echter de dynamieken van de ‘liefde’ niet. Vooral de geheimen van ons onderbewustzijn, hoe verleden, heden en toekomst samenklitten in een onontwarbaar kluwen: ons gedrag. Waarom voelen we wat we voelen? Waarom zijn we aangetrokken tot mensen die slecht voor ons zijn?

We dragen ons leven inderdaad in eigen handen, we hebben een bepaalde verantwoordelijkheid in wat ons overkomt. Ik moet eerlijk toegeven dat ik zelf ook een oordeel over zulke vrouwen klaar had tot ik een van hen werd. Je begrijpt het pas als je dezelfde ervaring hebt gedeeld, als je zelf ontwaakt en weet dat het echt niet zo makkelijk is als dat het als buitenstaander lijkt. Het zijn de rode vlaggen die je niet ziet op de heenweg, maar die opeens zo helder zijn als je terugkijkt. Dat je jezelf voor de kop slaat en denkt: waar zaten mijn hersenen?

Het is juist omdat je je rationele ik hebt uitgeschakeld dat je tot irrationele dingen in staat bent, omdat je terug als een kind wordt dat liefheeft. De ‘liefde’ is als een drug. We hebben meer begrip voor iemand die een overdosis neemt dan voor degene die blijft teruggaan. De wetenschappelijke literatuur is er echter duidelijk over, psychologisch is het te verklaren. Het vormen van een traumabinding – een bepaalde verslaving aan de manipulatieve cyclus van beloond en gestraft worden – is niet meer dan een hormonaal en biologisch te verklaren fenomeen.

Het wordt tijd dat we niet meer de volle schuld en schaamte leggen bij het slachtoffer, maar dat we zoeken naar manieren om deze cyclus te verbreken. Wanneer komt er een schoolvak over weerbaarheid, manipulatieve persoonlijkheden, gezonde relaties, over misbruik, de rode vlaggen en hoe ze te herkennen zijn? Het is nodig dat we opgroeien met een beter inzicht in wat gezonde liefde is zodat we ook misbruik op tijd kunnen herkennen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234