Woensdag 11/12/2019

opinie

Het wordt almaar moeilijker om vat te krijgen op bedrijven als Monsanto, maar anders gaat ook

Beeld REUTERS

Dave Van Meel is Program Director bij Greenpeace België

Dit weekend gaat in Den Haag een tribunaal tegen Monsanto van start. Het Amerikaanse bedrijf zal er terechtstaan voor 'ecocide' of milieumoord. Baarlijke duivel of niet, Monsanto staat voor alles wat landbouw niet mag zijn. Met de overname door chemiereus Bayer belooft hun greep op ons voedsel alleen maar groter te worden.

Voor u begint te juichen: Monsanto zal zelf geen plaats nemen in de beklaagdenbank. Het tribunaal is een symbolisch proces, door milieuactivisten aangespannen tegen de toonaangevende producent van zaden en gewasbestrijdingsmiddelen. Geen echte rechtszaak dus, maar wel gebaseerd op echte rechtsregels. Hoever mogen multinationals als Monsanto gaan in hun beïnvloeding van politici, intimidatie van wetenschappers en het opdringen van wurgcontracten aan boeren? Hoe zwaar mogen hun pesticiden wegen op het milieu en de gezondheid van de boer? En wie kan hen nog ter verantwoording roepen?

Het wordt namelijk almaar moeilijker om vat te krijgen op een bedrijf als Monsanto. Vorige maand betaalde het Duitse Bayer 59 miljard euro voor zijn Amerikaanse concurrent. Uit deze monsterfusie zal een chemische Godzilla verrijzen die 29 procent van de mondiale zadenmarkt en 24 procent van de pesticidemarkt controleert. In beide sectoren wordt Bayer-Monsanto - allicht onder een andere naam die de kwalijke reputatie van Monsanto moet doen vergeten - de grootste speler ter wereld. Dramatisch nieuws voor boeren, consumenten en de biodiversiteit, het zal opnieuw leiden tot minder gewassoorten die besproeid worden met meer pesticiden.

Dave Van Meel. Beeld kos

Monsanto haalt een groot deel van zijn winst immers uit de verkoop van glyfosaat, beter bekend onder de merknaam Roundup. 's Werelds meest gebruikte herbicide ligt steeds meer onder vuur vanwege zijn schadelijke impact op mens en natuur. Europa moest deze zomer beslissen of het de vergunning voor de stof verlengt of niet, maar de lidstaten raakten het niet eens. En zo blijft glyfosaat nog minstens tot eind 2017 toegelaten, terwijl het nu al wordt teruggevonden in de bodem, het water, de lucht, ons voedsel en uiteindelijk in onze urine. Wist u overigens dat de Antwerpse vestiging van Monsanto instaat voor de productie ervan?

Ook bij ons blijft het pesticidengebruik stevig ingeburgerd, zelfs bij particulieren. Er valt in doe-het-zelfzaken moeilijk naast de rekken met Roundup te kijken. Niets belet de retailsector om glyfosaathoudende producten zelf uit de handel te nemen, zoals grote winkelketens in onze buurlanden al deden. Marktleider Brico kan een voorbeeld nemen aan zusterbedrijf Praxis in Nederland, dat deze stap al in maart 2015 zette. Voor uw tuin of oprit heeft u heus geen glyfosaat nodig, er bestaan genoeg onschadelijke alternatieven, zoals branders of staalborstels.

Een recente Duitse studie toont aan dat ook de landbouw kan afstappen van glyfosaat, zonder dat boeren het herbicide hoeven te vervangen door andere giftige chemicaliën. De biolandbouw bewijst trouwens dag in dag uit dat pesticiden overbodig zijn. Onze landbouwers hebben hiervoor echter uw hulp nodig.

Er is de voorbije decennia een enorme afstand ontstaan tussen onszelf en het voedsel dat we eten. Het grootste slachtoffer hiervan is misschien wel de boer, die geplet wordt tussen de hoge kosten van geïndustrialiseerde landbouw en de bodemprijzen die hij nog voor zijn oogst krijgt. Een deel van de oplossing is de (al)macht weghalen bij megabedrijven als Monsanto en Bayer, en teruggeven aan de mensen die ons voedsel produceren, zodat zij weer van hun land kunnen leven.

Als consument kan u elke dag uw steentje bijdragen: door onbespoten groenten en fruit te kopen, seizoensgebonden en recht van bij de boer. Is dat trouwens niet de definitie van gezond voedsel? Vooral plantaardig, kraakvers en zo weinig mogelijk industrieel verwerkt. Hoe eenvoudig dat ook klinkt, de huidige voedselproductie heeft nog een lange weg af te leggen. Terwijl het de norm zou moeten zijn. We vinden gezondheid, klimaat, milieu toch belangrijk? En we willen toch niet dat de boeren in ons land een uitstervende soort zijn?

Het is allicht de belangrijkste boodschap van het Monsanto-tribunaal dat nog tot zondag in Den Haag gehouden wordt: een ander systeem is mogelijk. De ecologische landbouw, die steunt op de wetenschappelijke inzichten van de agro-ecologie, is innovatief, klimaatvriendelijk, maakt de bodem opnieuw vruchtbaar (in plaats van die uit te putten) en verschaft een gegarandeerd inkomen aan boeren en gemeenschappen. Een systeem waar mens en milieu centraal staan. Met andere woorden: het leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234