Zaterdag 16/10/2021

Opinie

Het Witte Huis lijkt te geloven dat deskundigheid voor watjes is

De Japanse premier Shinzo Abe en Donald Trump. Beeld AFP
De Japanse premier Shinzo Abe en Donald Trump.Beeld AFP

Paul Krugman is columnist voor The New York Times.

Als ik naar Azië reis, word ik in de luchthaven vrij vaak opgewacht door iemand met een bordje met daarop ’Mr. Paul’. Waarom is dat? In grote delen van Azië bestaan namen eerst uit de familienaam, en volgt dan pas de eigennaam. Thuis noemt men de premier van Japan ‘Abe Shinzo’. En die fout vergeef je een taxichauffeur die een professor oppikt natuurlijk volledig.

Paul Krugman. Beeld Tim Dirven
Paul Krugman.Beeld Tim Dirven

Het is echter niet zo eenvoudig om diezelfde fout te vergeven, als die gemaakt wordt door de president van de Verenigde Staten wanneer hij de leider van een van onze belangrijkste partners wat betreft economie en veiligheid verwelkomt. Maar toch gebeurde het: Donald Trump verwees naar premier Abe als, u raadt het goed: ‘premier Shinzo’. Abe noemde zijn gastheer op zijn beurt niet, althans voor zover wij weten, ‘president Donald’.

Is dat belangrijk? Wel, dat zou het niet zijn, indien het om een op zichzelf staand geval ging. Maar dat is het dus niet. Wat we in de afgelopen drie weken te zien kregen, is een ongelooflijk staaltje absolute onwetendheid op alle fronten. Erger nog, niets wijst er ook maar op dat het Witte Huis of zijn bondgenoten in het Congres dit als een probleem zien. Ze lijken te geloven dat deskundigheid, of slechts elementaire vertrouwdheid met een onderwerp, voor watjes is; machtig zijn de onwetenden.

We zien dit in verband met juridische zaken: in een veel geciteerde analyse beschreef jurist Benjamin Wittes de beruchte executive order over het inreisverbod voor vluchtelingen als “kwaadwilligheid getemperd door incompetentie”, en merkte op dat het lijkt “alsof de tekst niet eens was nagekeken door een bevoegd raadsman”. En dat is natuurlijk de perfecte manier om het onderspit te delven in de rechtszaal.

En in verband met economie - nu ja, ook daar geeft niemand thuis. De Raad van Economische Adviseurs, die geacht wordt technische expertise te bieden, maakt geen deel uit van Trumps kabinet – maar dat doet er nauwelijks toe, want er is nog niemand aangesteld om die posten in te vullen. Herinnert u zich nog Trumps plan om zwaar te investeren in infrastructuur? Indien ja, gelieve dan het Witte Huis even te contacteren; zij produceerden tot nu toe niet eens de illusie van een concreet voorstel.

Tweeter-in-chief

Maar goed, laat ik niet te streng zijn voor de Tweeter-in-chief: minachting voor deskundigheid is iets wat zijn hele partij kenmerkt. Zo zijn de meest invloedrijke Republikeinse economen geen ernstige conservatieve academici, die trouwens met velen zijn. Nee, het gaat om huurlingen uit zijn kennissenkring die nauwelijks kunnen rekenen.

Laten we ons even buigen over de huidige paniek onder de Republikeinen over de gezondheidszorg. Vele leden van de partij lijken geschokt als ze erachter komen dat het intrekken van gelijk welk belangrijke onderdeel van Obamacare ertoe zal leiden tot tientallen miljoenen burgers hun verzekering zullen kwijtraken. Mocht iemand die zaak grondig bekeken hebben, dan zou die hen jaren geleden al hebben kunnen verteld hoe de hervorming van de gezondheidszorg precies in elkaar zit, en waarom. Velen van ons hebben dat trouwens herhaaldelijk gedaan. Maar een analyse door experts was niet gewild.

En dat is natuurlijk net het punt. Bevoegde advocaten kunnen u vertellen dat het moslimverbod ongrondwettelijk is, bevoegde wetenschappers dat klimaatverandering echt is, bevoegde economen dat belastingverlagingen zichzelf niet betalen, bevoegde verkiezingsexperts dat er nooit miljoenen illegale stembiljetten waren; bevoegde diplomaten dat de deal met Iran zinvol is, en dat Poetin je vriend niet is. En dus: weg met bevoegdheid!

Nu breekt het moment aan waarop iemand de vraag stelt: “Als ze echt zo dom zijn, hoe konden ze dan de verkiezingen winnen?” Een deel van het antwoord is dat hun minachting voor experts – excuus: “zogenaamde” experts – weerklank vindt bij een belangrijk deel van het electoraat. Fanatisme was niet de enige duistere kracht die speelde tijdens de verkiezingen. Het anti-intellectualisme, de vijandigheid jegens ‘elites’ die beweren dat meningen gestoeld moeten zijn op zorgvuldig onderzoek en denkwerk, vierde evenzeer hoogtij.

Bovendien is campagne voeren iets totaal anders dan regeren. Zeker wanneer de media veel meer tijd besteden aan de pseudoschandalen rond je tegenstander dan aan alle eigenlijke beleidskwesties samen.

Blitzkrieg

Maar nu is het gedaan met lachen, en alles wijst erop dat degenen die de macht in handen hebben geen flauw idee hebben waar ze mee bezig zijn, en dat op elk front.

In sommige opzichten kan deze stompzinnigheid echter een goede zaak zijn: kwaadwilligheid kan inderdaad worden getemperd door incompetentie. Denk niet alleen aan de rechter die zich tegen het inreisverbod heeft uitgesproken; dankzij Republikeinse onwetendheid is de oorspronkelijke blitzkrieg tegen Obamacare niet doorgegaan, tot grote vreugde van miljoenen mensen. En nu volgens peilingen een grote meerderheid Trump niet geschikt acht als president, kan de wedloop naar een autocratie even worden gepauzeerd.

Maar wie is ondertussen de baas? Crisissen zullen blijven bestaan, en aan de top zit er een intellectueel vacuüm. Wees bang, wees heel erg bang.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234