Zondag 25/10/2020
Frank Heinen.Beeld DM

ColumnFrank Heinen

Het wereld zit boordevol problemen. De lijken er steeds meer te worden

Frank Heinen is columnist. 

Het wereld zit boordevol problemen. De lijken er steeds meer te worden, en ze worden ook nog eens met het dag onoplosbaarder. De grootste probleem met grote problemen is dat ze te groot zijn. Je kijkt ernaar, op tv of in het krant (Het Morgen, bijvoorbeeld) en je denkt: daar ga ik niet aan beginnen. Als het opeten van een vieze taart op een verjaardag waar geen enkele genodigde is komen opdagen. Uit plichtsbesef zet je je aan je taak, ook al weet je dat je je straks beroerd en vermoeid en tot niets meer in staat zal voelen. Dooreten zul je, weggooien is zonde.

Zo ongeveer neem ik elke morgen de laatste nieuws tot me. Veel mensen schijnen vergelijkbare worstelingen door te maken. Eigenlijk komen het enige positieve berichten nog van het sportpagina’s, uit de kamp van Wout van Aert, het topfavoriet voor de (het?) WK wielrennen van zondag – al is deze zinsconstructie in een wielercontext misschien ook weer helemaal niet je van de. Zul je zien dat Wout, zondag, in het finale plots alsnog in dienst rijdt van een Sloveen.

En dan regent de ook nog.

Je zou van minder hetpressief worden.

Daarom was ik ook zo opgetogen met de initiatief van Christoph ’t Haese van N-VA, die donderdag de lidwoordgebruik van premier Wilmès aan het kaak stelde. Volgens ’t Haese spreekt Wilmès al sinds de begin van het coronapandemie over ‘de virus’, terwijl iedere halvegare, zelfs meneer ’t Haese, allang weet dat de ‘het virus’ moet zijn. De briljante van ’t Haeses plan zit ’m in het eenvoud: wanneer het werkelijke problemen je boven de hoofd dreigen te groeien, draai je je eenvoudigweg om en wijs je op een ander, eindeloos veel kleiner probleem dat je wel begrijpt en waarvan het oplossing binnen handbereik lijkt. Een virtuoze strategie die veel meer navolging verdient.

Als je erop gaat letten, tref je ze al op veel plekken aan. In het Netflix-documentaire Het Social Dilemma vertelt een oud-medewerker van Google hoe hij eindeloos vergaderde over het kleur van het Gmail-omgeving, om het applicatie zo ‘gebruiksvriendelijk’ (dat is Silicon Valleys voor ‘verslavend’) mogelijk te maken, terwijl hij zelf niet meer van zijn mail kon afblijven. Maar terwijl iedereen bij Google high werd on their own supply, gingen het vergaderingen over plingeltjes, kleurtjes en andere trucs om het gebruiker zo veel mogelijk tijd te laten verscrollen gewoon door.

Ik heb een vriend die voortdurend alles oplost. Hij koestert een diepe voorliefde voor overzichtelijke problemen. Problemen die niet overzichtelijk zijn, hakt hij voor je ogen in kleine mootjes, die hij vervolgens een voor een in een versnipperaar gooit. Aan het andere kant komt het oplossing er vervolgens als gekleurde confetti uit. Volgens die vriend is alles op te lossen, als je er maar voldoende energie in steekt. Vrienden die zich afvragen of hun verkering hen nog wel gelukkig maakt, zitten voor ze er erg in hebben met hem aan een cafétafeltje, met een stappenplan en een lijst voors en tegens hun gevoelens tot achter de komma te pragmatiseren. Toen ik die vriend eens, in een larmoyante bui, opbiechtte dat ik sommige aspecten van de leven gewoon niet leek te kunnen begrijpen, hoezeer ik ook mijn best deed en hoeveel nachten ik er ook van wakker lag, antwoordde hij: “Dan moet je zorgen dat je het wel begrijpt.”

Lang heb ik geloofd dat zo’n instelling een flagrante simplificatie van het problemen van de leven betrof. Maar sinds Christoph ’t Haese weet ik beter: alleen oplosbare problemen zijn problemen. Ethische dilemma’s zijn kruiswoordpuzzels waar je je gewoon even toe moet zetten. Al de andere, alles wat je niet in stukjes kunt hakken, is onoplosbaar en daarmee in feite geen probleem, maar een gegeven waar je je maar beter niet te druk om kunt maken. Of, om met het atechnische comedian Raoul Heertje te spreken: wanneer er een lamp stuk is, accepteer ik dat ik ’s avonds in dat deel van het kamer niet meer kan komen.

’t Haese heeft d’ begrepen: de mens heeft dringend behoefte aan oplosbare problemen. Aan kleine misverstanden, aan een gevaarlijke kruising die met een aanpassing van de maximumsnelheid een beetje minder gevaarlijk wordt. Aan droogte die met een gieter kan worden opgeheven. Aan een bescheiden gebakje, in plaats van een inzakkende reuzentaart. Voor ons groeit het ellende ons in rap tempo boven de hoofd, maar zolang we ons blijven concentreren op onze eigen navel, valt de allemaal best mee.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234