Donderdag 12/12/2019

Opinie

Het wegwerken van de fiscale gunstbehandeling van inkomen uit vermogen is onvermijdelijk

► Minister Kris Peeters (CD&V) legde de meerwaardebelasting pas zaterdag op tafel. Beeld BELGA

Jan Cornillie is hoofd van de sp.a-studiedienst.

Gisterenmorgen werden we wakker met het nieuws dat de State of the Union werd uitgesteld. Behalve dat deze crisis voorspelbaar was, zegt ze bovenal iets over de staat van ons land. Het regeerakkoord is na twee jaar op, net zoals onder de vorige regering. Door de onvermijdelijke hervorming van de vermogensfiscaliteit te weigeren, moeten we vrezen voor jaren crisis.

Jan Cornillie. Beeld rv

Ten eerste is het regeerakkoord van deze Zweedse coalitie na twee jaar op. Dat was ook zo voor de regering-Di Rupo. Alleen had die laatste dan nog een half jaar te gaan, terwijl de huidige nog bijna drie jaar verder moet. De bedoeling van een regeerakkoord is politieke conflicten op voorhand te ontmijnen. Deze regering liet na dat te doen, heeft oppervlakkig gewerkt en komt nu zichzelf tegen.

De Zweedse coalitie is bovenal ontstaan om een verschil met de vorige te bewijzen. Ze deed dat met een indexsprong, door de pensioenleeftijd eenzijdig op 67 te zetten en met een verhoging van de btw op elektriciteit. Daar koop je geen jaren eenheid mee. Zeker niet als onder meer daardoor de economie minder sterk aantrekt dan gehoopt en de begroting ontspoort.

Regeringen in België krijgen blijkbaar hun klop in het derde jaar, zoals marathonlopers voorbij kilometer 30. Na twee jaar forse vermindering van het begrotingstekort onder Di Rupo was het derde jaar, een verkiezingsjaar, er een van budgettaire stilstand. De huidige regering heeft in haar eerste twee jaar de begroting met slechts de helft verbeterd in vergelijking met de vorige. En met nog drie jaar voor de boeg geraakt ze niet meer verder dan de bestaande recepten. Ze krijgt geen grondige hervormingen meer gedaan die de koers van het land fundamenteel bijsturen.

Hippe starters

De huidige crisis was dus voorspelbaar, en wellicht niet de laatste. De vermogensfiscaliteit is alleen maar het logische strijdtoneel van die crisis. Het wegwerken van de fiscale gunstbehandeling van inkomen uit vermogen is onvermijdelijk. Alles is zwaar belast in dit land, behalve de meerwaarde die gehaald wordt uit verkoop van aandelen en vastgoed. Een vermogenswinstbelasting is een idee waarvoor de tijd rijp is, maar blijft botsen op een diepgewortelde Belgische ondernemingscultuur.

We denken immers nog altijd te graag dat een fiscaal gunststatuut noodzakelijk is om starters en ondernemers aan te moedigen. De realiteit is anders: door dat gunststatuut wordt vooral het oude Belgische vermogen beschermd dat voor het overgrote deel geërfd is van vorige generaties. Anders gezegd: de huidige vermogensfiscaliteit is op maat van de oude rijken van Oost-Brussel en Brasschaat, niet van de hippe starters van Gent. We zijn een van de meest vermogende bevolkingen van de EU, maar we laten ons wegspelen door Chinezen als er geld op tafel moet komen voor grote binnenlandse investeringen. Die politiek is achterhaald, die politiek werkt niet meer.

Van crisis naar crisis

Wat daarentegen wél nodig is, is een plan op lange termijn voor economische groei en budgettaire consolidatie. Wanneer we het huidige begrotingstekort hebben weggewerkt, wacht ons nog eens dezelfde inspanning om de vergrijzing te betalen. Daarvoor zullen nieuwe inspanningen nodig zijn. Mensen zullen daartoe alleen bereid zijn als ook die eerlijk verdeeld zijn. Reden te meer om nu werk te maken van die eerlijke fiscaliteit en vermogen in groei om te zetten via investeringen.

Want er zijn meer investeringen nodig dan onze ondernemers vandaag spontaan realiseren. We bengelen achteraan het Europese peloton op het vlak van groei. Voor meer investeringen is een stabiel langetermijnperspectief nodig. Net daarom is het beter om de fiscale verschuiving nu helder en structureel te beslissen dan te blijven aanmodderen. "Maak werk van een globale hervorming van de fiscaliteit: gelijke aanpak van alle inkomsten", tweette Wouter Torfs gisteren. En gelijk heeft hij.

Nederland toont aan dat eenvoud werkt. Daar is alle vermogen, ook vastgoed, behalve de eigen woning, belast op een gemiddeld rendement. Zo'n belasting is eenvoudig, stabiel en zonder discriminatie tussen beleggingen. Meer nog dan een meerwaardebelasting met tien nieuwe achterpoortjes kan zo'n eenvoudige vermogenswinstbelasting perspectief bieden, draagvlak creëren voor verdere inspanningen en een stabiel kader voor investeringen. Om zo straks ook onze vergrijzingskosten te dragen. Zo niet zullen we de komende jaren van crisis naar crisis blijven sukkelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234