Donderdag 08/06/2023
Bart Eeckhout. Beeld dm
Bart Eeckhout.Beeld dm

De gedachteBart Eeckhout

Het voorstel van N-VA om andere deelstaten droog te leggen, is een bijna kolonialistische provocatie

Bart Eeckhout is hoofdcommentator van De Morgen.

Bart Eeckhout

Als voorproevertje voor haar grote confederalismecongres komt de N-VA met het idee om in de dotaties te knippen van deelstaten met “een buitensporig tekort”. Lees: alle deelstaten behalve Vlaanderen.

Dat is een leerrijk voorstel. Omdat het een pure provocatie is. Daarmee keren de Vlaams-nationalisten terug naar start. Dit is de wedergeboorte van de partij die met camions nepgeld naar de scheepslift in het Waalse dorpje Strépy reed, om aanschouwelijk te maken hoeveel geld de Franstaligen wel niet konden verbrassen in het federale België. Nu komt de N-VA dus met een plan dat vertrekt vanuit dezelfde denktrant: ‘Franstalig België is niet in staat om de eigen financiën op orde te houden, en dus moeten wij het doen.’

Dit is geen olie om de werking van het land te smeren, het is olie op het vuur. Het is een bijna kolonialistische provocatie: ‘wij’ zullen het wel in uw plaats komen doen, Waalse ‘vrienden’, want zelfstandig zijn jullie daar blijkbaar niet toe in staat. De stunt in Strépy sloeg diepe wonden in Franstalig België. Hij maakte de N-VA voor sommige politici zo goed als ‘infréquentable’. De partij van Bart De Wever heeft er nu voor gekozen de wonde van die diepe vernedering nog eens te openen. Dat wil zeggen dat de N-VA-top niet geïnteresseerd is in het smeden van een vertrouwensband over de taalgrens, om tot een vreedzaam onderhandelde oplossing te komen.

Dat is politiek relevant. Voorbij is blijkbaar de (korte) tijd dat Franstalige gesprekspartners werden gezocht om concrete vooruitgang te boeken. Een staat vorm en hervorm je met wederzijdse instemming. Dat is een traag en slopend proces, dat de Belgische politiek in de voorbije halve eeuw uitzonderlijk veel tijd, energie en geld heeft gekost. Maar een vreedzaam alternatief is er nu eenmaal niet voor wie meer Vlaamse autonomie wenst. Eigenlijk zegt de N-VA nu al dat ze, als voorlopig grootste partij in Vlaanderen, aan de kant gaat staan. Zoals ze sinds haar ontstaan altijd aan de kant is gaan staan, toen de staatshervormende daad bij het woord gevoegd moest worden.

Het lijdt geen twijfel dat dit ideetje met overdonderend handgeklap zal worden goedgekeurd op het N-VA-congres. Zoals er ook niet aan getwijfeld moet worden dat PS-voorzitter Paul Magnette vanuit zijn eigen veilige kiesgebied zal oproepen tot verzet. Zo houden de twee ‘intieme vijanden’ elkaar in bedwang, en houden ze elkaar in leven. Want zolang ze kunnen wijzen op het falen van de ander aan de overkant, hoeven ze niet ter verantwoording geroepen te worden over wat misgaat in het eigen gewest onder hun eigen bewind.

Dat die hoogst vermoeiende catchwedstrijd keer op keer kan worden opgevoerd, is het fundamentele probleem in de huidige staatsvorm. Om kiezers te overtuigen dient van de politieke tegenstrever in de andere kieskring een vijand gemaakt te worden. Om dan op de verkiezingszondag vast te stellen dat het noodzakelijke vertrouwen ontbreekt om samen te werken en het leven van burgers beter te maken. Wie vindt een oplossing voor dat institutionele probleem?

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234