Vrijdag 24/05/2019

Opinie

Het VN-migratiepact is geen ‘schabouwelijke volksverlakkerij’, zoals Mark Elchardus beweert

Beeld BELGA

Rik Van de Walle is rector van de Universiteit Gent. Hij schreef deze bijdrage in eigen naam.

In zijn column van 17/11 vaart Mark Elchardus uit tegen het Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration (GCM) dat binnen de Verenigde Naties werd voorbereid. Hij refereert aan diverse artikels in de VN-tekst en komt tot uitgesproken negatieve conclusies. De tekst zou schabouwelijk zijn; er zou sprake zijn van volksverlakkerij. Het siert Elchardus dat hij systematisch verwijst naar specifieke artikels in de VN-tekst om zijn betoog te staven. Dit laat ons toe zijn gedachtegang te volgen én in vraag te stellen. Dat laatste is precies wat ik wil doen.

Omtrent het wel of niet juridisch bindend zijn van het GCM stelt Elchardus dat voorstanders ‘beweren’ dat het juridisch niet-bindend is, en dat dit een sterk staaltje volksverlakkerij is. Hij verwijst hierbij naar art. 7 van het GCM. Uit dit artikel blijkt echter dat niet alleen de voorstanders van de VN-tekst opmerken dat hij juridisch niet bindend is; het juridisch niet-bindende karakter wordt in dit artikel zelf vermeld en vormt er dus een wezenlijk onderdeel van.

Elchardus stelt ook – op basis van art. 41 – dat ondertekenaars van het GCM zich ertoe verbinden het te implementeren, zowel in hun landen als op regionaal en globaal niveau. Hij laat onvermeld dat rekening zal worden gehouden met de verschillende nationale realiteiten, capaciteiten, niveaus van ontwikkeling, beleidslijnen en prioriteiten. Dit is nochtans een belangrijke toevoeging.

Kansen en uitdagingen

Op basis van art. 8 laat Elchardus uitschijnen dat migratie in het GCM louter zou worden omschreven als een bron van welvaart, innovatie en duurzame ontwikkeling. Niettemin verwijst dit artikel naar de impact van migratie op de betrokken landen, en omvat het dus niet enkel een positieve claim ten aanzien van migratie. Art. 9 van het GCM verwijst evenmin louter naar opportuniteiten, maar ook naar uitdagingen.

Volgens Elchardus pleit het GCM voor de collectie van meer informatie over migratie, doch enkel over de economische gevolgen ervan. Hij baseert zich hiervoor op art. 17 en 21. In art. 17 is evenwel sprake van ‘effecten’ en voordelen van migratie in algemene zin, zonder vernauwing van het blikveld tot louter economische gevolgen. Er wordt verwezen naar sociale en politieke voordelen én uitdagingen van migratie, en naar de milieu- en sociale impact ervan. Art. 21 vermeldt het voornemen om acties op te zetten in overeenstemming met lokale en nationale marktnoden, rekening houdend met de lokale en nationale beschikbaarheid van arbeidskrachten/vaardigheden. Deze nuancering is belangrijk, zo niet cruciaal.

Vrije media

Uit art. 10 en 33 besluit Elchardus dat propaganda wordt nagestreefd; de media zou brutaal de wacht worden aangezegd. Art. 33 verwijst weliswaar naar ‘constructieve perceptie’ maar beoogt eveneens een open en evidence-based dialoog/debat omtrent migratie en migranten. Het verwijst naar het belang van vrije meningsuiting en roept op tot onafhankelijke, objectieve en kwaliteitsvolle berichtgeving via diverse mediakanalen. Stopzetting van publieke financiering of ondersteuning wordt slechts in het vooruitzicht gesteld ten aanzien van het systematisch promoten van onverdraagzaamheid, xenofobie, racisme en andere vormen van discriminatie. Waarbij het belang van vrije media expliciet wordt vermeld.

Volgens Elchardus stelt art. 31 van het GCM dat er zo weinig mogelijk verschillen moeten zijn in de behandeling van legale en illegale migranten. Maar art. 31 stelt slechts dat geen onderscheid mag worden gemaakt qua migratiestatus voor zover het gaat over de uitoefening van hun mensenrechten. Wat de toegang tot andere rechten/diensten betreft, wordt gesteld dat wél een onderscheid kan worden gemaakt op basis van migratiestatus: legale migranten kunnen (net als ingezetenen) aanspraak maken op extra rechten/diensten.

Dat het GCM stof biedt voor debat, is zonneklaar. Laat het een debat zijn waarin alle elementen aan bod komen: diegene die men graag leest en diegene die men liever niet leest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.