Zaterdag 20/04/2019

Standpunt

Het Vlaams onderwijs had, zoals een Zwitsers horloge, een aura van kwaliteit en degelijkheid. Dat ligt vandaag aan diggelen

Beeld KOS

Remy Amkreutz is chef nieuws bij De Morgen

Het Vlaams onderwijs is wereldtop. Jarenlang konden ministers, deskundigen, ouders, leerkrachten en leerlingen het tegen elkaar zeggen. Zonder schaamte, vol trots. Op wiskundig vlak deed nagenoeg niemand het beter. Ook op vlak van begrijpend lezen stonden ‘we’ op een voetstuk.

Die werkelijkheid lijkt vandaag ver weg.

Sinds eind vorige eeuw is Vlaanderen (te) gewend geraakt aan topprestaties van onze schoolgaande jongeren. Nederlandse ouders stuurden hun kinderen bewust naar Vlaamse scholen. Het Vlaams onderwijs had, zoals een Zwitsers horloge, een aura van kwaliteit en degelijkheid dat tot ver voorbij de grens reikte.

Dat aura ligt vandaag aan diggelen.

De voorbije jaren waren er al voldoende waarschuwingssignalen. In verschillende internationale en eigen onderzoeken presteerden de Vlaamse leerlingen plots een stuk minder goed. Op vlak van leesvaardigheid maakten onze tienjarigen zelfs de scherpste daling.

De resultaten brachten een schokgolfje teweeg. Niet alleen in de huis- en de leraarskamer, maar ook in de politiek. En dat juist in een periode waarin moest worden beslist over de vernieuwing van de eindtermen, de minimumdoelen waaraan een groep leerlingen moet voldoen. Het zorgde ervoor dat de kwaliteit van ons onderwijs plots centraal kwam te staan in de debatten. Toch was de diagnose op dat moment nog niet eensluidend. Voor sommige politici en deskundigen stonden de knipperlichten op oranje, voor andere schenen ze al donkerrood.

De gereputeerde onderwijsonderzoeker Jan Van Damme (KU Leuven) werpt nu in een analyse nieuw licht op de zaak. Zo valt op dat de prestaties van onze leerlingen in die internationale onderzoeken ook dalen als er rekening wordt gehouden met socio-economische verschillen, denk aan het opleidingsniveau van de moeder of de thuistaal.

Met de verkiezingen voor de deur zullen verschillende partijen beloftes doen. Maar zij moeten – samen met de onderwijskoepels – de hand ook in eigen boezem steken. Wat Van Damme nu schrijft, is in wetenschappelijke en politieke kringen al langer bekend. Toch durven veel onderzoekers, uit vrees voor hun loopbaan of onderzoeksgroep, het niet openlijk te melden. Zij zijn immers voor veel werk afhankelijk van overheidsopdrachten. Opdrachten die vaak ook een bepaalde insteek meekrijgen of die alleen worden gevraagd om al eerder geformuleerd beleid te rechtvaardigen. “Nu zet de overheid onderzoek op waaraan zij behoefte heeft, voor haar beleid”, concludeert Van Damme.

Die houding helpt de Vlaamse leerlingen en hun leerkrachten niet vooruit. Er is nood aan een brede onderzoekscommissie waarbij zonder taboe wordt gekeken naar de oorzaken van de dalende onderwijskwaliteit. En waarbij politici en onderwijskoepels nadien zonder schroom oplossingen omarmen. Ook als die ingaan tegen de principes van de eigen partij of achterban.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.