Dinsdag 06/12/2022
Stavros Kelepouris. Beeld DM
Stavros Kelepouris.Beeld DM

De gedachteStavros Kelepouris

Het traditionele format van de loononderhandelingen was de voorbije jaren al totaal uitgewoond, met twee partijen die elkaar niks gunnen

Stavros Kelepouris is journalist.

Stavros Kelepouris

Na het zomerreces staan pittige weken te wachten in de Wetstraat. Niet erg onverwacht maken de vakbonden zich op voor een stevig najaar. Een nationale staking wordt niet uitgesloten als de loononderhandelingen te weinig resultaat opleveren.

Schrap die ‘als’ gerust. Dat de discussies vast zullen lopen, is nu al een certitude. De eisen van de vakbonden en de patrons staan helemaal haaks op elkaar. Voor de werknemersorganisaties is ieder debat over de automatische loonindexatie taboe en is de loonnormwet de ultieme steen des aanstoots. Die wet bepaalt hoeveel de lonen mogen stijgen, wil ons land niet te veel concurrentiekracht verliezen tegenover het buitenland. Voor de werkgeversorganisaties Voka en het VBO is die loonnormwet net heilig, en zijn het de opeenvolgende indexatierondes die niet meer vol te houden zijn.

In het economische klimaat van vandaag zijn zowel de vakbonden als de werkgevers wellicht tot die patstelling veroordeeld. Het traditionele format van de loononderhandelingen was de voorbije jaren al totaal uitgewoond, met twee partijen die elkaar niks gunnen. Doe daar nog een economische crisis bovenop die de gezinnen én de bedrijven midscheeps raakt: de weinige marge voor toegiften smelt dan helemaal weg.

De vakbonden doen alsof een hete herfst vol stakingsdagen en gespierde taal hun eisen kracht bij zullen zetten. Dat is onzin. De gezinnen hebben het zwaar te verduren in deze crisis, maar ook voor heel veel bedrijven zijn het barre dagen. Het voorbije jaar is de spilindex vier keer overschreden, de verwachting is dat dit dit jaar nog eens twee keer gebeurt. De stijgende loonkosten wegen flink door voor veel ondernemingen, om nog maar te zwijgen van de energiekosten. Het is niet heel erg serieus om in al die onzekerheid nog eens veel meer te vragen van de bedrijven.

Maar hetzelfde geldt mutatis mutandis voor de bazen van Voka en het VBO. De automatische loonindexatie heeft de koopkracht van de gezinnen de voorbije maanden min of meer overeind gehouden. Het is niet heel serieus om hen te vragen die bescherming vandaag uit handen te geven. Bovendien: bescherming van de koopkracht is cruciaal om de consumptie te vrijwaren, en zonder consumptie stuikt de economie helemaal in elkaar.

En het mag gerust nog eens herhaald worden: de Nationale Bank – een instelling die niet bepaald te boek staat als een donkerrood socialistisch nest – wees er herhaaldelijk op dat die loonindexaties niet ondraaglijk zijn voor de bedrijven. Door de hogere winstmarges hebben de bedrijven de voorbije jaren financiële buffers kunnen aanleggen, die nu aangesproken zullen moeten worden. Daar dienen buffers nu eenmaal voor.

De vakbonden en werkgevers kunnen ons dus de traditionele scheldpartijen over en weer via de media besparen. Niet alleen omdat hun beider onderhandelingspositie onwerkbaar is – “wij geven niks toe en willen alles binnenhalen”. Ook omdat het in een onderhandeling cruciaal is om te begrijpen hoe ver de andere partij kan gaan. Langs beide zijden is het vandaag bittere ellende. Het brengt niks op die realiteit te ontkennen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234