Woensdag 26/06/2019

Opinie

Het stadsregionaal vervoerbedrijf Antwerpen mag er snel komen. Maar niet als politiek ballonnetje

Dirk Lauwers Beeld rv

Dirk Lauwers is mobiliteitsexpert en professor aan Universiteit Antwerpen/Gent

Het voorstel om een stadsregionaal openbaarvervoerbedrijf op te richten in Antwerpen hing al een tijd in de lucht. Het is zeker zo gek nog niet om zo’n bedrijf op te richten, succesvolle voorbeelden in het buitenland zijn legio. Dat het voorstel net nu gelanceerd wordt heeft minder te maken met het bestaan van een goed uitgewerkt plan, maar waarschijnlijk alles met de komende gemeenteraadsverkiezingen. In dat kader moet zeker in Antwerpen dringend gescoord worden met mobiliteitsvoorstellen. 

De stilaan legendarische files hebben er onder andere te maken met het feit dat het openbaar vervoer steeds minder een goed alternatief biedt. Maar laat het voorstel om de impasse te doorbreken waar het Antwerps openbaar vervoer al geruime tijd mee te kampen heeft, nu net komen van N-VA, de partij die op alle beleidsniveaus daarvoor de sleutels in handen heeft. Ook zonder de beslissingsmacht dus te moeten verschuiven naar het stadsregionaal niveau kan dit dus nu al. De vraag naar beter openbaar vervoer is trouwens in alle centrumsteden in Vlaanderen aan de orde.

Routeplan2030

Maar in Antwerpen eerst dus? Er loopt in het kader van het Toekomstverbond dat de Vlaamse regering, de stad en de burgerbewegingen een goed jaar geleden afsloten, een studie- en planningsproces ‘Routeplan2030’. Met een modal shift met meer openbaar vervoer als een voorwaarde voor de bereikbaarheid van de regio. Maar dit Routeplan2030 zit nog niet in die fase dat daarin een voorstel voor een regionaal vervoerbedrijf uitgewerkt zou zijn. 

Ongeveer een maand geleden werden aan de Vervoerregioraad eerste visie-elementen voorgesteld, met o.a. een uitbouw van stadsregionale openbaarvervoerverbindingen. De voorwaarde voor het succesvol realiseren van die visie blijft echter dezelfde als voor De Lijn nu: voldoende investeringsbudget en beslissingskracht om tegen ‘dorpse’ visies in tramlijnen of andere vormen van hoogwaardig vervoer aan te leggen in de regio. Sommige van die plannen zijn al van in het begin van de eeuw gekend, trouwens vastgelegd in de voorloper van het Toekomstverbond, het Masterplan 2020. 

Ondertussen mogelijk vergeten: de doortrekking van de tram naar Ekeren, Brasschaat, Ranst, Kontich, Edegem en Wilrijk. En de sneltramlijn naar Malle. Ze zijn al meer dan een decennium in de kast blijven liggen. Hoe gaan die projecten nu wel gefinancierd worden? Door een mobiliteitstaks te innen bij bedrijven, zoals dat in de Franse vervoersregio’s gebeurt? Door een voorafname op de slimme kilometerheffing? Of komt er een verschuiving in het Vlaamse budget voor mobiliteit? Of gaat het de reiziger zijn die meer betaalt?

Ruggengraat

En zal de besliskracht zoveel beter zijn? De voorzitter van de Regioraad is de schepen mobiliteit van de stad Antwerpen. Kon de spanning tussen stad en rand structureler ingebouwd worden dan door de aansturing van die raad zo centraal te leggen vanuit Antwerpen?

Dat stadsregionaal vervoerbedrijf Antwerpen mag er snel komen. Idem dito voor Gent en de centrumsteden. Maar dan liefst op basis van uitgewerkte visies en businessplannen en niet als politieke ballonnetjes. Want die zullen rap doorprikt zijn. 

Wat het stadregionaal openbaar vervoer nodig heeft is een sterke ruggengraat op het terrein. Met trams en bussen die minstens een dubbel zo hoge commerciële snelheid halen dan nu het geval is, met een openbaarvervoerdienst die op alle vlakken kwaliteit levert die de bestaande reizigers als tevreden klanten kan houden maar ook automobilisten kan overtuigen om het comfort van hun wagen op te geven. Dat heeft minder te maken met bedrijfsstructuren dan met beleidskeuzes. 

"Don’t balance, prioritize", stelt Brent Toderian, internationaal een van de meest invloedrijke mobiliteitsdeskundigen. Meer van alles kan niet. Daar is geen budget en geen ruimte voor. Ook niet in Antwerpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden