Woensdag 10/08/2022

OpinieJonathan Hendrickx

Het Songfestival 2022 heeft één grote winnaar (en twee verliezers)

De Oekraïense band Kalush Orchestra poseert met zijn trofee.  Beeld AFP
De Oekraïense band Kalush Orchestra poseert met zijn trofee.Beeld AFP

Jonathan Hendrickx is onderzoeker in de journalistieke studies (imec-SMIT, Vrije Universiteit Brussel) en Songfestivalkenner.

Jonathan Hendrickx

Het stond in de sterren geschreven dat de oorlog in Oekraïne een grote rol zou spelen op de Eurovisiesongfestivaleditie van 2022. Hoewel de inzending ‘Stefania’ van de groep Kalush Orchestra al voor het geweld losbarstte werd getipt voor een topnotering, zorgde de oorlog logischerwijs voor meer animo. In de weken voor de zangwedstrijd werd ook de Vlaamse berichtgeving gedomineerd door de deelname van Oekraïne in plaats van België.

Des te opvallender aan de overwinning is dat het vooral het publiek was dat als één blok achter ‘Stefania’ stond. De vakjury’s klasseerden Oekraïne slechts als vierde in de finale, maar in de publieksstemming kreeg Oekraïne maar liefst 438 punten van de ander 39 stemmende landen, oftewel 94 procent van het mogelijke totaal. Kijkers in 28 landen, inclusief België, gaven Kalush Orchestra de topscore van twaalf punten. Het is de meest verpletterende score ooit toegekend in 66 jaar Songfestivalgeschiedenis.

Een grote (morele) zege voor een land in oorlog dat geregeld vraagt om internationale humanitaire hulp. President Zelensky liet al weten dat hij het Songfestival naar het verwoeste Marioepol wil halen. Zover zal het wellicht niet komen, letterlijk en figuurlijk. Maar terwijl Oekraïne op meerdere vlakken de grote winnaar is momenteel, zijn er ook twee grote verliezers.

Symboliek

Enerzijds Rusland. Kort na de inval in Oekraïne werd het land uitgesloten van deelname aan grote wedstrijden, inclusief het Songfestival. De wedstrijd was er steeds zeer populair. Dat de Russen nu lijdzaam moesten toekijken hoe het feestje zonder hen verdergaat was al erg, maar de bijzonder eclatante overwinning van het land dat ze bombarderen levert helemaal internationaal gezichtsverlies op.

Anderzijds de EBU, de koepelorganisatie van Europese omroepen die het Songfestival organiseert. Ze liet eindelijk de tanden zien door vorig jaar al Wit-Rusland uit te sluiten van deelname en dit jaar hetzelfde te doen met de ‘grote broer’. Maar de organisatie blijft ten onrechte volhouden dat de wedstrijd een apolitiek evenement is. Nochtans was het Songfestival bij de oprichting in 1956 bedoeld om landen te verenigen in de naoorlogse jaren. Landen als Spanje en Portugal namen deel toen ze nog dictaturen waren. Later volgden de landen uit het voormalige Joegoslavië en de Sovjet-Unie, met geregeld politieke twistpunten die soms op het Songfestivalpodium werden uitgevochten. Nooit met wapens, maar met punten en (goede en minder goede) muziek.

Sommigen beschouwen het Songfestival smalend als hoogmis van de kitsch en/of wansmaak. Nochtans zijn er weinig andere evenementen die er even succesvol al decennialang in slagen jaarlijks ruim veertig landen landen en 180 miljoen kijkers van eenzelfde continent te verenigen en te laten strijden tegen elkaar in een muzikale arena. De zege van Kalush Orchestra duidt wederom op de potentiële impact van symboliek en signalen op een groot podium, die niet onderschat mag worden.

Lees ook

‘Vandaag een liedjesfestival, binnenkort de oorlog’: in Antwerpen keken Oekraïners en Russen samen naar Songfestival

Waarom mag Mika, tv-ster in Italië, plots het Eurovisiesongfestival presenteren?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234