Donderdag 17/10/2019
Carl Devos. Beeld Bob Van Mol

Column

Het salomonsrapport over Sudan levert geen politieke winnaars of verliezers op

De politieke actualiteit volgens UGent-politicoloog en De Morgen-columnist Carl Devos.

Regering en oppositie zijn tevreden over het behulpzame Sudan-rapport van het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen. Iedereen leest er zijn waarheid in, het evenwichtige rapport laat dat ook toe. Dat Francken zich door dit rapport opgelucht voelt, is na de overdreven persoonlijke aantijgingen begrijpelijk en niet onterecht. Tegenstanders van Francken, ook in Michel I, schoten in deze kwestie te gretig uit de heup. Zijn beleid is nochtans regeringsbeleid, hoewel Francken het overdadig personaliseert en overtrokken communiceert. Het zit velen dwars dat hij glorie haalt uit wat eigenlijk met wroeging – streng maar rechtvaardig asielbeleid – moet gebeuren.

N-VA gebruikt de migratiekwestie, cfr. de koppeling die De Wever ongelukkig met de sociale zekerheid maakte, te duidelijk voor electoraal gewin. Francken toont zich, bijvoorbeeld met zijn aangehouden communicatielijn die onvoldoende waarheidsgetrouw was, te veel provocateur en lokt dat dus ook uit. Hij mist voorlopig rustige vastheid, nodig voor de missies waarvoor hij in het fluistercircuit genoemd wordt, maar is evenmin de karikatuur die men van hem maakt.

Koud en warm blazen

De positie van Francken of de vraag of er al dan niet gefolterd werd, is evenwel slechts van gedeeltelijk belang. Wat dat laatste betreft blaast het rapport koud en warm. Het Commissariaat-generaal valt evenwel niets te verwijten. Het heeft zich in de gegeven omstandigheden goed van zijn taak gekweten. Daarvoor was er nu eenmaal onvoldoende tijd en middelen. Het rapport moest snel zijn, omwille van dat zogenaamde oplopend – onbewezen – ‘aanzuigeffect’ en om het politieke zwaard van Damocles te ruimen. 

Volgens het rapport stuurde de regering geen uitgewezen Sudanezen naar de folterkamers, al is er niemand die twijfelt dat ze er in Sudan zijn. Anderzijds werd de regering in een delicate kwestie – de fundamentele rechten van de meest kwetsbaren in onze samenleving – op de vingers getikt. Ze moet uiterst voorzichtig te werk gaan, ze speelt met levens, ze deed dat onvoldoende. Na de kritiek in dit rapport kan onmogelijk op basis ervan de repatriëring naar Sudan snel hervat worden, een hervatting die het rapport inderdaad voorziet. Het niet indienen van een asielaanvraag is immers geen vrijgeleide voor terugsturing of onderwerping aan identificatiemissies. Dat moet beter geregeld worden. Het is de grote verdienste van dit rapport dat het deze grondige aanpassingen nu afdwingt.

Het rapport levert dan ook geen politieke winnaars of verliezers op. Als er al een in de buurt daarvan eindigt, is het sp.a. Niet alleen vormden de Vlaamse sociaaldemocraten jaren geleden de basis van ook het huidig asielbeleid, maar had de regering de voorbije weken en maanden uitgevoerd wat sp.a voorstelde, dan was haar veel miserie bespaard gebleven. Zowat alle van de huidige aanbevelingen werden door sp.a al eerder geformuleerd.

Andere heikele dossiers

Zodra deze rotsblok uit de schoen verwijderd is kan Michel zich concentreren op enkele andere heikele dossiers. Met een hoger dan gemiddeld conflictgehalte. Voorop het zogenaamde ‘sluitstuk’ van het asielbeleid, het wetsontwerp woonstbetreding. Dat moet er voor N-VA zo ongewijzigd mogelijk komen, zeker voor MR zijn wijzigingen cruciaal. Dat de betreding van een woning van wie illegalen om humanitaire redenen onderdak biedt als ‘sluitstuk’ wordt gezien, staat bovenaan de overtreffende trap der overdrijving. Alsof het verwijderen van uitgeprocedeerde illegalen die weigeren het grondgebied te verlaten alleen dan kan. Er is wel meer te verzinnen dan woonstbetreding. 

Het uitwijzingsbeleid is al decennia – naast het integratiebeleid – een van de zwakke schakels van ons asielbeleid, met regularisaties als de ellende niet langer te overzien was. Dat dit wanbeleid het finaal moet hebben van de genoemde woonstbetreding, verraadt onderschatting van de intelligentie van wie deze argumentatie moet aanhoren.

De muiterij binnen MR, gesterkt door de strekking van het Sudan-rapport, dwingt de premier tot evenwel een betekenisvolle bijsturing. Bij N-VA weten ze ondertussen dat ze de regeringsleider niet te vaak in de ethische gevarenzone van zijn eigen partij moeten duwen. Sociaal-economisch is MR met Michel I uiterst tevreden, maar over mensenrechten zijn de verschillen met N-VA groot.

Verder wacht het energiepact, lees de kernuitstap in 2025. Wellicht laten compromisknepen iedereen zijn waardigheid: de kernuitstap wordt bedolven onder sluitende voorwaarden over energieprijzen en –bevoorrading, zodat naar Belgische gewoonte finaal onzeker blijft wat er in de volgende legislatuur precies zal gebeuren. Delicater is het Arco-dossier, dat met een achterkamertrucje verknoopt is met de beursgang van Belfius, en zo blijvend het vermoeden van volksverlakkerij meesleept. Straks moet ook over de miljardeninvestering rond de nieuwe gevechtsvliegtuigen beslist worden. Als de regering voor de F-35 kiest, zal dat zodanig verwacht zijn dat elke stap die ze daartoe zette gezien wordt als een telegeleide aanloop naar wat al lang en elders was uitgemaakt.

Na de Sudan-kwestie wachten Michel I snel andere lastigaards. Het voordeel is dat die volgens de methode-Michel allemaal te combineren zijn in een of ander lenteakkoord. Dat ergens volgende winter finaal uitgewerkt raakt. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234