Donderdag 17/10/2019

Opinie

Het probleem-Sudan herleiden tot staatssecretaris Francken lijkt me onvolledig

Vluchtelingenin Brussel. Beeld AFP

Johan Leman is em. Prof. KU Leuven en voorzitter van Foyer vzw Molenbeek.

Het Sudan van Staatssecretaris Francken lijkt plots veilig te zijn. Nochtans weet hij (en met hem onze regering) perfect dat de hoogste Sudanese politieke leider zich in Den Haag moet verantwoorden voor zware schendingen van de mensenrechten, zoals hij goed weet dat de Sudanese geheime politie in alles geïnfiltreerd is en dus perfect geïnformeerd zal worden over wat hun ambtenaren in België hebben kunnen inkijken. Zware en bloedige represailles op de achtergebleven families liggen voor de hand. En de teruggekeerden?

Is het waar dat die mensen in Brussel eigenlijk naar het Verenigd Koninkrijk willen? Ja. Is het waar dat wie met mensenrechten te veel rekening houdt, geen terugkeer- of ander beleid kan voeren? Neen. Maar complexe situaties vragen complexe antwoorden en een simpele, bij dictaturen aanleunende aanpak hoort daar niet bij.

Het probleem herleiden tot onze Staatssecretaris lijkt me echter onvolledig. 

Laten we even teruggaan in de tijd.

In 2015-2016 werd de EU met een ernstige asielcrisis geconfronteerd. De EU ziet kandidaat-vluchtelingen langs meerdere routes de lidstaten binnenkomen. Een eerste route loopt vanuit West-Afrika en de Maghreb naar Spanje; een tweede, veel meer gebruikte route, loopt via Libië naar Malta of Lampedusa; een derde, meest gebruikte, heet de Westelijke Balkan route, vanuit Turkije over hetzij Griekenland-Macedonië hetzij Bulgarije, naar Servië (met als varianten over Roemenië, en recent via een overtocht over de Zwarte zee vanuit Turkije naar Roemenië-Servië), en dan is er nog een landroute vanuit Rusland via Oekraïne. België weet zich vooral betrokken doordat sommigen België zien als een springplank naar het Verenigd Koninkrijk.

In 2015 gaat het op de Westelijke Balkan route om 885.000 transit-migranten. Vandaag is men ruim boven het miljoen. In september-oktober 2015 sloot Hongarije zich reeds af. Als sterkste reactie op de instroom publiceerde de Europese Commissie (EC) op 6 april 2016 een Mededeling voor Europees Parlement en Raad van Ministers: “Voor een hervorming van het gemeenschappelijke Europese asielsysteem en een versterking van de wettelijke wegen naar Europa”. Welke zijn de gevolgen?

De realiteit na 6 april 2016

Alle landen, tot en met Turkije, worden voor elke transit-migrant tot “safe countries” verklaard. Politionele push-backs zonder gerechtelijke bescherming worden de regel. Hongarije breidde zijn politionele push-backs uit van een gebied tot 8 km over de grens naar het geheel van het land. Tussen Macedonië en Servië is een pingpong-spel bezig van push-backs en push-forwards. In Bulgarije werd een Gülenist die Bulgarije binnenkwam, spijt twee gerechtelijke uitspraken die een asielstatuut voor hem openden, terug aan Turkije uitgeleverd.

Andere vaststelling. Landen van herkomst en transit-landen worden veilig verklaard en het eigen land onveilig. Voorbeeld voor het eerste. Op de Centraal-Middellandse zee route (Libië-Italië), sluit de Italiaanse regering een overeenkomst met een Libische maffieuze top-mensensmokkelaar om de West-Afrikaanse transit migranten tegen te houden. Voorbeeld van het tweede: Slovenië voerde begin 2017 de mogelijkheid in om de “bedreiging van de eigen openbare orde en nationale veiligheid” te mogen inroepen gedurende 6 maanden, als er zich naar aanvoelen van de regering te veel kandidaat-vluchtelingen aandienen.

Veilig en onveilig worden plots heel relatieve begrippen en politionele tussenkomsten hoeven niet altijd meer gerechtelijk gedekt te zijn.Het is aan onze Euro-parlementairen om een evaluatie te eisen van die fameuze EC-Mededeling van 6 april 2016, niet alleen wat haar effecten betreft op het indijken van de vluchtelingenstroom, maar ook op vlak van toename van de macht van mensensmokkelaars en vooral ook op het vlak van het verlies aan Europees democratisch gehalte en waardenbesef.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234