Donderdag 21/10/2021
Bart Eeckhout. Beeld DM
Bart Eeckhout.Beeld DM

StandpuntBart Eeckhout

Het PFOS-schandaal geeft ook hoop: de tijd dat politici konden marchanderen zonder openheid van zaken is voorbij

Bart Eeckhout is hoofdredacteur van De Morgen.

De zoektocht naar politieke verantwoordelijkheid voor het PFOS-schandaal neemt de vorm aan van een soapserie, met steeds weer nieuwe verwikkelingen. Wat voorafging: al in 2017 werd een ruime groep verantwoordelijken in de Vlaamse regering, de administratie en het Antwerpse stadsbestuur ervan op de hoogte gebracht dat de grond die gebruikt wordt om op de Antwerpse Linkeroever de Oosterweelverbinding te bouwen, ernstig vervuild is. Toch wordt beslist om daarover de snaveltjes dicht te houden. Hoe kan dat?

Die vraag staat vandaag nog altijd centraal. Aan het einde van de vorige aflevering van de soap werden de ogen gericht op afvalstoffenmaatschappij Ovam, die beslist zou hebben om de bevolking toch maar niet in te lichten over de mogelijke risico’s. Een makkelijke zondebok leek gevonden, comfortabel voor alle politieke verantwoordelijken.

Die ‘cliffhanger’ is intussen achterhaald. Mailverkeer toont aan dat de beslissing om niet te communiceren wel degelijk op een kabinet vertrok. In een volgende aflevering zal de hete aardappel nu over en weer schuiven tussen Joke Schauvliege (CD&V, toen minister van Milieu) en Ben Weyts (N-VA, toen minister van Openbare Werken). Net zoals in een soap leiden allerlei nevenplots de volgers af van de ontrafeling van dat hoofdverhaal. Hoe schadelijk is PFOS precies? Wie wist wat wanneer? Waarom zwijgt de vervuilende fabriek? En ga zo maar door. Maar, ook al net zoals in een soap, het hoofdverhaal zit in wezen kraakhelder en doodeenvoudig in elkaar.

Dat verhaal laat zich als volgt samenvatten: na jarenlange discussie en verzet kan een van de grootste openbare bouwwerven uit de recente binnenlandse geschiedenis eindelijk van start gaan. Een project met een groot, voornamelijk economisch belang: het ontzenuwen van de Antwerpse verkeersknoop. Net wanneer de eerste spade in de grond kan, om toenmalig minister Weyts te parafraseren, komt het zeer onwelgevallige bericht dat de grond vervuild is met giftige stoffen. Dan komt de vraag: wat doen we met die informatie? Open kaart spelen en het risico lopen dat die spreekwoordelijke spade nooit in de zwaar vervuilde grond raakt? Of houden we onze mond, vanwege een zogenaamd hoger belang?

Dat is het verhaal. Meer is het niet. Dat is het schandaal, met in de politieke hoofdrol de twee partijen die het de voorbije decennia voor het zeggen hadden in Vlaanderen: de CVP-CD&V en de N-VA. Ook ditmaal dachten de betrokken politici van die partijen dat het beter was om de discretie te bewaren. Wat niet weet, niet deert, zo ging het al zolang.

Maar dat was dus fout gedacht. Dat is meteen ook het hoopgevende aan deze onverkwikkelijke affaire. De tijd dat politici konden marchanderen en manoeuvreren zonder openheid van zaken te geven, lijkt nu wel definitief voorbij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234