Donderdag 27/01/2022

De passie van Devos

Het nieuwe baken van Crombez: 'radicaal socialisme'

'Crombezs nieuwe koers klinkt linkser, al mag dat niet zo genoemd worden. Waarom niet?', vraagt Devos zich af. Beeld Wouter Van Vooren
'Crombezs nieuwe koers klinkt linkser, al mag dat niet zo genoemd worden. Waarom niet?', vraagt Devos zich af.Beeld Wouter Van Vooren

Carl Devos is politicoloog (UGent) en De Morgen-columnist. Elke maandag blikt hij terug of vooruit op de politieke actualiteit.

CARL DEVOS

Met de concurrentie tussen CD&V en N-VA over de eigendomsrechten van 'werkbaar werk', maar vooral met het pijnlijke friendly fire dat Bart De Wever op staatssecretaris De Crem afvuurde, deed het kibbelkabinet zijn naam weer alle eer aan. Dat ligt niet aan een hoge activiteitsgraad in regering of parlement, integendeel. Dat biedt perspectieven aan de oppositie, maar op Groen na breekt die geen potten.

Dat komt onder andere omdat de zogenaamde sociale kaalslag als gevolg van het centrumrechts beleid uitblijft. Dat laatste maakt het ook sp.a niet makkelijker. Vandaar de verleiding aldaar om naar linkser te hellen. Daar is de wereld immers eenvoudiger. Het is gemakkelijker om een eigen smoel en identiteit te vinden met standpunten aan de zijkant van het politieke spectrum.

Na de verkiezing van Crombez tot voorzitter kan sp.a met te veel vertraging beginnen aan de zoveelste heropstanding. De uitgesproken score geeft aan dat de partij na de uitputtende voorzittersstrijd tussen twee topkandidaten niet verdeeld is. Het omgekeerde geldt. Vlaamse socialisten vinden elkaar in de hoop en droom dat het vanaf nu enkel beter wordt. De uitdagingen zijn bekend en ruimschoots gedocumenteerd. Ervaringen van veel socialisten elders in Europa leren dat er geen universele succesformule bestaat. Elke positie heeft voor- en nadelen. Dat maakt de wedergeboorte niet eenvoudiger.

De Vlaamse socialisten zullen op heel wat thema's, oude en nieuwe, uitgesproken keuzes moeten maken en die even uitgesproken uitdragen. Ze moeten diep gaan, ook over zichzelf. Al die debatten hebben samenhang, een kompas, een verbindend referentiekader nodig. Dat moet inderdaad niet de vraag zijn of standpunten al dan niet centrum of links zijn. Die vaststelling is een afgeleid product van meer fundamentele, substantiële afwegingen. Maar, het is ook een onvermijdelijke gevolgtrekking door pers en publiek: ooit wordt die balans gemaakt, al was het maar omdat velen zo hun weg vinden in ons complex politiek landschap. Indien het geheel aan antwoorden een rommeltje oplevert dat niet toelaat om er op links-rechtsassen enige lijn in te trekken, zal de vernieuwde sp.a floppen.

Carl Devos. Beeld rv
Carl Devos.Beeld rv

Niet links of centrum, de kersverse voorzitter heeft zijn eigen baken in zee gegooid: de sp.a moet 'radicaal socialistisch' worden. Daarmee zegt hij niet direct links of centrum, maar 'radicaal' wordt vaker met het eerste geassocieerd. Al bestaat er inderdaad ook een 'radicaal centrum'. Radicaal kan hier ook als helder, uitgesproken, zonder te veel compromis of handrem gelezen worden.

Het sleutelbegrip is dus 'socialistisch', dat bij sommigen harder klinkt dan 'sociaaldemocratisch'. Crombez wil uit het eenheidsdenken breken. "Ik denk niet dat we harten gaan veroveren door een centimeter meer naar links op te schuiven", zegt Crombez in De Morgen. Hij zei afgelopen weekend wel "duidelijker socialistischer". Tijdens zijn maidenspeech gaf hij daarvan een voorbeeld. In plaats van zes miljoen mensen te treffen met een indexsprong, hadden ze dat geld ook gewoon bij de tien rijkste families kunnen halen. Voor Crombez is dat 'anders', een 'alternatief'.

Het klinkt gewoon linkser, al mag dat blijkbaar niet zo genoemd worden. Waarom niet? En tussen haakjes: zo'n eenvoudig voorbeeld klinkt velen wellicht lekker in de oren, maar hoe moet dat eigenlijk, die tien families doen bijdragen? Of is dat dromen?

Met de keuze voor 'radicaal socialistisch' komt Crombez niet zomaar weg: wat is dat dan precies, socialistisch? Alvast een huis met veel kamers. Moet de partij daarmee uitbreken naar allerlei nieuwe groepen? Moeten die zich dan allemaal tot het 'radicale socialisme' bekennen?

Hoe denkt Crombez daarmee een kwart van de kiezers te bereiken, zijn langetermijndoel? In het Sampol-dubbelinterview met Tobback zei hij: "Ik ben het volstrekt oneens met Bruno dat we onze communicatie moeten richten op een breed bereik in het politieke centrum." Geen enkele partij won ooit het centrum zonder het centrum. Daar is het leven inderdaad complexer en genuanceerder dan op de buitenflanken, maar het is daar dat bestuursmacht verankerd is. Als pleiten voor een mobiliteitsbudget en een tax shift nu dat 'radicale socialisme' is, dan klinkt dat niet zo origineel en zal sp.a daar geen 20 procent op links mee winnen. Maar daarmee misschien wel 20 procent in het centrum verliezen.

Met John Crombez heeft sp.a een beloftevolle voorman aan het roer die de partij samen met anderen uit het slop kan halen. Radicaal, zonder handrem. Maar wie stevig links wil zijn hoeft zich daar niet voor te schamen. Het helpt zeker om snel weer op de kaart te staan. De vraag is of het op termijn ook het zo gehekelde meerderheidsbestuur kan breken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234