Donderdag 25/04/2019

De passie van Devos

Het 'moreel kompas' draait tegenwoordig een beetje zot, in binnen- én buitenlandse politiek

De politieke actualiteit volgens Carl Devos

Carl Devos. Beeld Franky Verdickt

Om allerlei redenen, niet eigen aan Bourgeois I, komt het Vlaams beleidsniveau, zowel regering als parlement, minder in beeld dan het federale. Ook na de zesde staatshervorming. De evidente verklaring – botsing tussen Noord en Zuid in de federale arena – voldoet niet. Want vandaag wordt nogal wat aandacht voor Michel I verklaard door interne Vlaamse strubbelingen.

Die luwte heeft ook voordelen. Bijvoorbeeld tijdens momenten waarop schijnwerpers vervelende kwesties aan het Martelarenplein belichten. Maar anderzijds houdt het ook wat goed gaat kleiner. En blijft de evaluatie door de kiezer van Bourgeois I ook in 2019 misschien nog altijd vooral een afgeleide van de waardering van Michel I.

Uiteraard is op Bourgeois I een doos kritiek mogelijk, ook kransen kunnen. Al is alles een kwestie van nuance en relativering, het historisch akkoord over Oosterweel en het historisch akkoord over het onverdoofd slachten zijn niet min. De Vlaamse begroting houdt in zekere zin grote uitgaven buiten de rekening, maar is los daarvan stevig opgesteld. Met onze ruimtelijke ordening, mobiliteit en natuur is het slecht gesteld, maar Bourgeois I zet belangrijke stappen. Traag en beperkt, maar wel betekenisvol. Enzovoort.

Het omgekeerde overkomt vaak de federale regering. Veel airplay voor wat in het licht van wat echt het verschil maakt slechts triviaal is. Afgelopen week werd dagenlang, wegens gebrek aan belangrijkere debatstof, het dispuut over de persconferentie van De Wever na het incident op de Meir zo uitgesmeerd, dat het elk soortgelijk gewicht verloor. Daaruit zijn veel conclusies mogelijk. Een daarvan is dat men op federaal niveau te veel tijd of te veel mandaten heeft. Of beide samen. Blijkbaar moeten ze daar problemen uitvinden om zich bezig te kunnen houden.

Strijdveld

Dat is niet onschuldig. Zoals De Morgen dit weekend omschreef, doet al dat gedoe de reeds gehavende relaties tussen N-VA en CD&V – tussen Jambon en Geens in het bijzonder – geen goed. Het litteken dat op 24 maart 2016 werd getrokken, toen Jambon eerst zijn ontslag indiende na de aanslagen in Brussel en niet vermeldde dat ook Geens daartoe bereid was, heelt niet. Beide sterkhouders, elk op hun manier, staan samen in voor een stevig veiligheidsbeleid, maar ‘sterke Jan’ wordt vaker met de pluimen gesignaleerd. Bovendien raken de nuances waarmee centrumpartij CD&V in het veiligheids-, migratie- en asieldebat wil komen wat verloren door de sterke woorden van N-VA’ers die graag op de randjes lopen. Beide partijen ontmoeten elkaar vaak op dat strijdveld, omdat er elders nu eenmaal niet veel te beleven valt.

Dat werd vorige week weer bevestigd. Na de hoogst creatieve cijferdans tijdens de begrotingscontrole bleek de lancering van de ‘investeringsregering’ een scheet in een fles. In zijn uitgestelde regeringsverklaring van zondag 16 oktober 2016 kondigde premier Michel een ‘pact voor strategische investeringen’ aan. Sindsdien groeide in een land met historische lage overheidsinvesteringen de verwachting dat deze ‘herstelregering’ daar een fundamenteel verschil zou maken. Die berg heeft een muis gebaard. Veel pact is er niet. Veel nieuwe investering ook niet.

De ronkende namen van het ‘strategisch comité’ leverden mooie plaatjes op, maar de kans bestaat dat daarmee meteen de grootste meerwaarde van het plan is opgetekend: het bestaat. Opvallend snel klonk in allerlei analyses dat het om opgewarmde kost ging, recyclage met een strik rond. De geplande investeringslijst kwam immers bekend voor. Het gaat vooral om investeringen waartoe de regering al besliste en waar nu een nieuwe sticker op kleeft. Daarnaast kijkt de regering naar de private sector, zelf heeft ze te weinig geld om te investeren. Ze slaagt er nog niet eens in de lopende uitgaven zonder schuldgroei te financieren.

Michel I had die private inbreng nochtans zelf kunnen ondersteunen door een akkoord te sluiten dat de vennootschapsbelasting eindelijk hervormt en dus ook de activering van het spaargeld voorziet. Die persconferentie is pas voor juli.

Op regionale regeringen moet Michel I niet rekenen. Gezien hun bevoegdheden zouden ze nochtans deel moeten zijn van een Belgisch investeringspact. Bourgeois liet weten dat Vlaanderen zijn eigen investeringsbeleid zal voeren, Magnette zit zonder geld en gunt zijn Waalse concurrent niets. Zelf is hij verwikkeld in een felle broederstrijd onder kameraden. Zoals bekend kunnen die ook zonder ijspriem wreed zijn.

Ook zonder peilingen die de PTB/PVDA groter maken dan de PS, blijkt de volkswoede in Wallonië de PS stemmen te kosten. Voorzitter Di Rupo krijgt de schandaalsfeer niet onder controle. De PVDA professionaliseert druk en weet er ook steeds meer oppositie tegen de federale regering naar zich toe te trekken.

Moreel kompas

Gelukkig voor Magnette, die nochtans voor de terugkeer van moraliteit in internationale handel is, hebben ook de links-radicalen het moeilijk om zich uit te spreken tegen wapenleveringen van Waals overheidsbedrijf FN Herstal aan Saudi-Arabië.

Die moeten stoppen, maar dan in Europees verband. Wat nooit zal gebeuren, er is nu eenmaal veel geld te verdienen met handel in miserie.

Het ‘moreel kompas’ draait tegenwoordig een beetje zot, in binnen- én buitenlandse politiek. Het moet zijn dat de polen verschuiven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.