Donderdag 14/11/2019
Mark Coenen Beeld Bob Van Mol

Column

Het leek wel of er met Lander Cobbaert een typetje van Kees van Kooten was opgestaan

Mark Coenen, adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse hogeschool PXL, gaat op wandel met de week.

Waar ik in 2017 het meest mee gelachen heb, is de terugkeer van Koot en Bie. Niet de twee clichémannetjes zelf natuurlijk, want die zijn langzamerhand hoogbejaard, maar hun opvolger in De ideale wereld: de woordvoerder.

Lander Cobbaert, modieuze brillen dragende paling in een oceaan van snot. Het leek wel of wethouder Tjolk Hekking uit Juinen, een van de vele onvergetelijke typetjes van Kees van Kooten, weer was opgestaan.

Ik weet dat 97 procent van onze lezers in de tijd van de Juinense Courant (1982) nog aan de fruitpap zat, maar geloof mij: ’t was heerlijke televisie. Net zoals de woordvoerder nu.

De woordvoerder heeft iets creepy.

Goeie satire bereikt met minimale vertekening van de werkelijkheid een maximaal effect: plaatsvervangender kan onze schaamte niet zijn als Lander zijn zalvende licht laat schijnen over iets waarmee hij dan meteen de draak steekt als de camera’s niet draaien.

De registratie van wat er off the record zogenaamd gezegd wordt: geniaal. Vergeleken met Cobbaert was Sean Spicer, de legendarische woordvoerder van Trump die helaas veel te vroeg aan de kant werd geschoven, een amateur.

Het zijn scènes uit het leven gegrepen: dat denken wij allemaal. En tegelijk hopen we dat het allemaal van de pot gerukt is. Waaraan we dan weer beginnen te twijfelen. ‘De woordvoerder’ is een perfecte persiflage op hoe velen denken dat politiek en media zich verhouden: ze spelen onder één hoedje. Onbetrouwbaar gajes. Alles is afgesproken, alles is geframed. Subversievere tv is er dit jaar niet geweest.

En dat met uw belastinggeld.

Uit de niet aflatende lauwe ­lava­stroom van politieke eindejaars­interviews blijkt voorlopig niet dat de politici het vuur echt aan de schenen wordt gelegd. Grote foto’s op de voorpagina’s, breedvoerige interviews over veel te veel uiteenlopende onderwerpen, eindejaarsquotes zonder weerwoord: een kat-en-muis­spel dat zonder veel moeite gewonnen wordt door Wetstraatman.

Want kennis is macht en die is ­tijdens zo’n interview niet gelijk verdeeld. Halve waarheden en hele leugens worden geponeerd zonder veel tegenspraak. De politicus heeft altijd gelijk en het is altijd de schuld van de anderen. Bij kritiek wordt er meteen gesteigerd. Vlekkerig gelaat, mondje dat scheef gaat. Men voelt zich altijd alleen maar verongelijkt.

Het venijnigste aan kritiek krijgen is immers dat je weet dat er minstens een kans is dat de criticus gelijk heeft. Dat is voor een politicus ondraaglijk, zeker in de aanloop naar verkiezingen. Niemand wil afgewezen worden, iedereen wil graag gezien zijn.

De journalist kijkt door het sleutelgat naar het schimmenspel dat zich in de politieke arena afspeelt. Hij kan vele dingen vermoeden, maar is er zelden of nooit zelf bij. En als hij er bij is, dan zal hij zedig zwijgen, want anders mag hij er de volgende keer niet meer bij zijn. De definitie van een perfecte ­vicieuze cirkel.

En dan spreken we nog niet van dat ergerlijke opvoeren van politici in amusementsprogramma’s die op ­kolderieke en tussentaalse wijze het jaar uitluiden. In de tijd van Gaston Eyskens waren er mensen die dachten dat Gaston geen benen had, omdat hij altijd geïnterviewd werd terwijl hij achter zijn bureau zat. Nu kan er geen ledendag in het pretpark georganiseerd worden of de politicus wordt gefilmd terwijl hij in de rups zit, geflankeerd door zijn wederrechtelijk opgeëiste bloedjes van kinderen.

Opener van Het journaal. Facebook-quotes die ongefilterd overgenomen worden. Die ellendige twitterdiarree. Hartjes en vuistjes. De schaamteloosheid.

Alleen idioten schamen zich niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234