Vrijdag 18/10/2019
Jeroen Van Horenbeek. Beeld DM

Standpunt Jeroen Van Horenbeek

Het klootjesvolk zal de lasten van het klimaatbeleid niet dragen

Jeroen Van Horenbeek is journalist bij deze krant .

In België wordt vandaag slechts een derde van de totale uitstoot aan broeikasgassen onderworpen aan een C02-taks. Het Europese emissiehandelsysteem dekt de uitstoot van de zware industrie en energiesector. Maar al de rest – voornamelijk de uitstoot van de transportsector en gebouwen – wordt nog niet expliciet belast.

Op termijn is dit een onhoudbare situatie. Uit alle statistieken blijkt immers dat de uitdagingen net in deze sectoren het grootst zijn. De uitstoot van onze auto’s en vrachtwagens blijft torenhoog. Auto’s zijn wel zuiniger geworden, maar tegelijk worden er nog altijd bijzonder veel kilometers gereden. Ook de uitstoot van onze gebouwen door verwarming neemt minder snel af dan gehoopt. Er is een daling ingezet, maar die gaat veel te traag. De Belgische huizen zijn vaak slecht geïsoleerde tochtgaten. De vrijstaande villa’s en fermettes uit de jaren 60 op kop.

De toekomstige federale en Vlaamse regeringen zullen hier iets aan moeten doen – zoveel is zeker. Nog langer aanmodderen is geen optie. Dan dreigt ons land zowel de klimaatdoelen van 2020, 2030 als 2050 te missen. In het klimaatakkoord van Parijs heeft België zich, samen met de rest van de wereld, geëngageerd om tegen het midden van de eeuw naar een uitstootneutrale maatschappij te evolueren.

Hardste klappen

De sleutelvraag is hoe deze groene omslag het best gemaakt wordt. Een nieuwe studie van de UAntwerpen, in opdracht van de federale overheid, legt de grootste valkuil bloot. De studie toont aan dat armere gezinnen relatief gezien het meest betalen voor klimaatbeleid. Zij incasseren de hardste klappen indien de belastingen op bijvoorbeeld diesel, benzine, stookolie en aardgas worden opgetrokken, omdat ze verhoudingsgewijs meer geld spenderen aan hun energiefactuur. Bovendien hebben ze niet de financiële slagkracht om daar veel aan te veranderen. Als je elke maand moet krabben om de huur te betalen, denk je niet aan een warmtepomp.

Het Belgische klimaatbeleid zal dus sociaal zijn of het zal niet zijn. Nieuwe groene taksen kunnen niet zonder herverdeling, anders doen ze de ongelijkheid alleen maar toenemen. In die zin is het ook tijd om de bestaande catalogus aan groene subsidies eens grondig onder de loep te leggen. Want welke mensen profiteren van de steun voor zonnepanelen, warmtepompen, elektrische auto’s en thuisbatterijen? Alvast niet de gezinnen op de onderste sporten van de maatschappelijke ladder.

Rechttoe, rechtaan: België  staat voor een herculische maar noodzakelijke taak om de klimaatopwarming mee te helpen stoppen. Maar wie denkt dat het klootjesvolk zonder morren de lasten van die omslag op zijn schouders zal nemen, maakt een monumentale fout. Zo organiseer je geen transitie, maar een opstand.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234