Donderdag 14/11/2019

Opinie

Het is zo erg dat sommigen geloven dat Rusland en Assad ons een dienst bewijzen

Beeld REUTERS

Koert Debeuf is Europees directeur van denktank The Tahrir Institute for Middle East Policy.

Mijn naam is Bana. Ik ben 7 jaar oud. Ik spreek tot de wereld vanuit Oost-Aleppo. Dit is mijn laatste moment om ofwel te leven ofwel te sterven - Bana. Dit is een van de vele berichten van wanhoop en doodsangst die de voorbije dagen uit Aleppo werden verstuurd. Duizenden mensen - mannen, vrouwen en vele kinderen - zaten gevangen in een enclave in Oost-Aleppo. Ze hoorden het leger van Assad elk uur naderen terwijl ze vanuit de lucht door Russische gevechtsvliegtuigen gebombardeerd werden.

Koert Debeuf. Beeld Debby Termonia

Berichten als dat van Bana zullen binnen enkele jaren op een grote muur gegraveerd worden, met daarbovenop de mededeling 'Nooit opnieuw'. We leren niet uit de geschiedenis. We keken opzij tijdens de Holocaust, de genocide in Rwanda en Srebrenica. Daarna beseffen we dat het fout was om niets te doen, stellen we een gewetensonderzoek in en richten monumenten op zodat het nooit opnieuw zou gebeuren. Tevergeefs.

Bij de meeste mensen heerst een gevoel van machteloosheid en verdriet. Bij mij is het woede. De vernietigingsoorlog in Aleppo had voorkomen kunnen worden. De vluchtelingenstroom van meer dan elf miljoen Syriërs had vermeden kunnen worden. De gruwel van IS had in de perken gehouden kunnen worden. De oplossingen lagen al sinds 2011, het begin van dit conflict, op tafel. Verschillende stemmen, onder wie ondergetekende, pleitten sinds september 2011 voor een no-flyzone over het noorden van Syrië. Het had honderdduizenden levens kunnen redden. Maar de internationale gemeenschap, president Obama op kop, had geen zin om zich nog maar eens te engageren.

Toen een no-flyzone niet mogelijk bleek, vonden we dat we dan maar het Vrije Syrische Leger moesten bewapenen. Het Westen heeft hun dat ook beloofd, mits ze zich organiseerden. Hoewel het merendeel van deze strijders eigenlijk bestond uit dokters, postbodes, buschauffeurs, slaagden ze er toch in om een relatief geloofwaardige organisatie uit de grond te stampen. Maar toen kwamen de wapens toch niet. Veel van de strijders waren ontgoocheld in het Westen. In plaats van onbetaald en ongewapend te vechten, bood vanaf 2013 Jabhat al Nusra hun een alternatief. Nu kon men goed betaald, goed gewapend en goed georganiseerd de strijd tegen Assad voortzetten. Velen waren het niet eens met deze branch van Al Qaida, maar wat moesten ze doen om hun gezin te onderhouden?

Het Westen verschuilt zich

Het Westen heeft telkens opnieuw beslist om niets te doen. Ook werd daarmee de eigen geloofwaardigheid op het spel gezet. De 'red line' van Obama over het gebruik van chemische wapens? Laten passeren. De duizenden foto's van doodgemartelde mensen in de Syrische gevangenissen? Niets mee gedaan. Duidelijke bewijzen dat Assad extremistische groeperingen niet aanvalt, maar integendeel zelfs ondersteunt? Gewoon genegeerd. En dan zijn we verwonderd dat er ruimte kwam voor de Islamitische Staat. En dan zijn we geschokt dat president Assad opnieuw moed vat en de Syrische bevolking nog meer bombardeert.

Het is schrijnend om te zien hoe het Westen zich achter zijn muren terugtrekt en de waarden waarover het steeds spreekt in de vuilbak gooit wanneer er wat moed nodig is. Het is hetzelfde scenario in in Syrië, Libië en Egypte: door het niet steunen van de democraten daar geven we vrij spel aan de autoritairen en de extremisten. We komen niet op voor wat we verkondigen, terwijl Rusland aan zelfvertrouwen wint, de spierballen rolt en nauwelijks tegenstand krijgt. Vorige week blaakte Ruslands buitenlandminister Sergej Lavrov in Rome van zelfvertrouwen. Hij zei voor een westers publiek vlakaf dat de Krim deel is van de Russische Federatie en dat altijd zal blijven. Mogelijke democratische partners van het Westen vallen als dominostenen: Oekraïne, Moldavië, Syrië, Armenië en wie weet volgen Turkije en Egypte.

Als we onze vrienden niet steunen, maken we onze vijanden sterker. Op hun beurt maken die vijanden ons zwakker. Zo zwak dat ze onze eigen verkiezingen beïnvloeden en onze eigen democratie op de helling zetten. We worden overspoeld door vals nieuws en propaganda. Het is zo erg dat sommigen geloven dat Aleppo enkel bewoond wordt (werd) door extremisten en dat Rusland en het Syrische regime ons een dienst bewijzen. We zijn zo met onszelf bezig dat de weigering van een visum voor één gezin uit Aleppo het nieuws verdringt van de uitroeiing van duizenden onschuldige burgers in diezelfde stad.

De moeder van de 7-jarige Bana stuurde een laatste bericht: 'Ik ben heel erg verdrietig dat niemand in deze wereld ons helpt. Niemand evacueert mij en mijn dochter. Vaarwel.' We hadden Bana en haar moeder kunnen helpen. Maar we vonden de situatie 'te ingewikkeld'. Nu is het heel eenvoudig: Aleppo is niet meer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234