Donderdag 02/07/2020

Opinie

Het is uit met Groot-Brittannië, en deze keer is het voor echt

Beeld AP

Nele Van den Broeck is muzikant, theatermaker en frontvrouw van Nele Needs A Holiday. Na jaren Londen woont zij sinds kort weer in Brussel. In oktober verscheen Halfvolwassen, haar debuut als auteur.

Op de ochtend van 24 juni 2016 heb ik hartstochtelijk geweend – het soort huilen dat ik normaal gezien enkel etaleer bij liefdesverdriet. Misschien was het dat ook wel. Mijn grote liefde had mij afgewezen. Groot-Brittannië had het uitgemaakt met een referendum.

Ik woonde toen twee jaar in Londen. Ik had een huurcontract getekend en een national security number aangevraagd. You’re one of us now, zei mijn huisgenoot toen een brief van de belastingdienst in de bus viel. Ik was een van hen! Mijn accent werd al wat Engelser, mijn smaakpapillen al wat onverschilliger.

Maar op die dag in juni was alles ineens gedaan. Pif poef paf, het is af. De dagen na het referendum werden getekend door paranoia en angst. Ik liep gehaast over straat, ik deed mijn mond niet open uit angst dat mijn niet-Britse accent zou worden gedetecteerd. In de ogen van kassierster, treinbegeleiders, mijn eigen huisdokter, meende ik de stilzwijgende boodschap te lezen dat ik dringend weg moest, terug naar mijn eigen land. Dat deed ik dus, met spijt in het hart.

De afgelopen drie jaar keerde ik toch af en toe terug naar Engeland. Ik maakte er een theaterstuk, ik speelde er een paar optredens. Ik bleef slapen op sofa’s van vrienden. Johanna is theaterproducer. Harriet is muzikant. Annemiek is een Nederlandse regisseuse, die in tegenstelling tot mezelf in Londen wil blijven wonen. Ze stemden allemaal remain. Behalve Annemiek natuurlijk, die mocht niet stemmen.

Op hun sofa’s vind ik troost, hoop, en het idee dat niet alles verloren is. Op een gegeven moment weet ik mezelf ervan te overtuigen dat een meerderheid van de Britten intussen tegen brexit is. Immers, alle mensen die ik tegenkom zijn overtuigde remainers. Dat die mensen allemaal heel erg op mij lijken, is iets wat ik verkies te negeren.

Persoonlijke afwijzing

Drie jaar lang volg ik de Britse politiek op de voet, wachtend op een ommekeer. Ik check de website van The Guardian als was het de Facebook van een ex-lief. Ik luister hele dagen naar podcasts over brexit. Remainiacs, The New European, Cakewatch, Politics Weekly. Dat ik al mijn informatie verkrijg van linkse of Europees gezinde media, is iets wat ik wederom verkies te negeren.

Naar voorstanders van brexit luisteren is me eenvoudigweg te pijnlijk. Brexit voelt als een persoonlijke afwijzing, ik ben immers zelf een van die ‘Europese immigranten die Britse jobs komen afpakken’. Ik klamp me vast aan elke strohalm. De verkiezingen van 2017. Theresa Mays mislukte deals. Ze doen mijn gebroken hart opleven. Misschien komt het toch nog goed?

De nacht van 12 december 2019 blijf ik tot drie uur wakker. Wanneer ik de volgende ochtend op de sofa ontwaak met mijn telefoon in de hand, is alles verloren. Boris Johnson won. Brexit zal geschieden. Was het referendum het einde van een relatie, dan is deze verkiezingsuitslag een foto van je ex met een nieuw lief. Het is gedaan, deze keer is het voor echt.

Nele van den broeck Beeld ID / Bas Bogaerts

Een paar voicemailberichten later voel ik mij zo mogelijk nog moedelozer. Harriet is bang. Johanna huilt. Gisteren hadden ze nog vol vurig optimisme op Labour gestemd, net als hun hele familie trouwens, behalve misschien die ene nonkel maar die is aangetrouwd en dat telt niet. Pas nu wordt duidelijk in welke bubbel we leefden. Hoe kan het dat ik in al mijn jaren Londen nooit de meerderheid ben tegengekomen? Uit zelfbescherming, waarschijnlijk.

Brits premier Boris Johnson hamert zijn boodschap er nog eens in, de dag voor de verkiezingen, die hij afgetekend won.Beeld AFP

Kosmopolitische minderheid

Buiten mijn bubbel wordt een onbetrouwbare windhaan als Boris Johnson charmant genoemd en Jeremy Corbyn als extreemlinks weggezet omdat hij een welvaartsstaat aanhangt die niet heel erg verschilt van de Duitse of de Belgische. Misschien voel ik vandaag nog het meeste woede tegenover de BBC. Onder het mom van neutraliteit leugenaars aan het woord laten is nefast voor de democratie.

Als een verdwaald stukje zeepsop blijf ik aan mijn telefoon hangen. Ik zeg mijn Britse vrienden dat ze altijd welkom zijn in Brussel als ze even genoeg hebben van Boris, dat ik sinds kort ook een sofa heb waar ze mogen uithuilen zolang hun paspoort dat toelaat. En Annemiek? Zij stuurt een kort bericht. Dat ze terugkeert naar Nederland, een land waar ze al jaren niet meer woont. Iedereen terug naar het vakje dat afkomst heet en dat je niet te kiezen hebt.

Ik begrijp nu dat ik tot een kosmopolitische minderheid behoor, en een vrij kleine zelfs. Maar ook de kosmopolitische minderheid moet ergens wonen. Waar is het land voor mensen die niet per se een eigen land hoeven, die niet de aandrang voelen om one of us te zijn? Waar kan de kosmopoliet binnenkort nog heen? Op mijn sofa in Brussel is voorlopig nog plaats.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234