Woensdag 24/07/2019

column

Het is toch niet allemaal onze schuld?

Saskia de Coster is schrijver. Haar column verschijnt elke woensdag.

De kerststal in Holsbeek. Beeld BELGA

Het is toch niet allemaal onze schuld? We doen toch ons best om te herstellen wat onze voorouders verprutst hebben? Het hele archief van het koloniale verleden krijgen wij, correcte witte hoger opgeleide mensen, over ons uitgestort en we schamen er ons over. Wij doen ons best. Wij kleuren onze pieten regenboog. Wij vereenzelvigen ontspoorde enkelingen in trucks op kerstmarkten niet met volksstromen zwaar van ellende. Wij leven ons zelfs al eens te veel in en zetten kerststallen weg omdat ze aanstoot kunnen geven aan moslims. Wij zijn de eersten om toe te geven: witte mensen zijn niet per se slimmer. Vanzelfsprekend. Wij verwachten dat onze kinderen hetzelfde denken.

Ik ben een blanke vrouw. Ik heb een column in deze krant. Dat zijn feiten. Is het fair te zeggen dat ik hier kan schrijven ten koste van een andere persoon, met migratieachtergrond? Vanzelfsprekend niet.

Saskia de Coster Beeld BELGAIMAGE

Gisteren zag ik Wit is ook een kleur van de Nederlandse filmmaakster Sunny Bergman. Het is een televisiedocumentaire gericht op de blanke VPRO-kijker, die grosso modo overeenkomt met de gemiddelde witte De Morgen-lezer: een verlicht beschaafd persoon die zichzelf graag als weldenkend en bewust etaleert. Die zijn best doet en bijgevolg een behoorlijk goed zelfbeeld heeft als het aankomt op verdraagzaamheid. Die beschuldigingen van discriminatie kribbig afwijst. Of erover zwijgt.

In de documentaire voert Bergman een experiment uit. Witte én zwarte kinderen tussen vier en acht, de leeftijd waarop ze nog spontaan en zonder zelfcensuur reageren, krijgen bij een zwarte en een witte pop een resem vragen. Drie kwart van de kinderen vindt de witte pop de mooiste en de slimste en gaat ervan uit dat de zwarte het meest straf krijgt.

De kinderen spiegelen wat ze te zien en te horen krijgen. Hun weldenkende ouders reageren geschokt, vertellen hoe ze het met hun kinderen net niet hebben over verschillen in huidskleur, precies omdat ze vinden dat iedereen gelijk is. Vanzelfsprekend. Daardoor gaan ze allerlei hardnekkig voortbestaande aannames niet weerleggen. Bijvoorbeeld: een zwart kind dat iets mispeutert, wacht een toekomst in de criminaliteit. Een wit kind dat iets mispeutert, is een ondeugend kind. Als we dat niet expliciet tegenspreken, blijft de geschiedenis eeuwig weerkeren.

In een defensieve kramp

Bergman toont aan dat de min of meer weldenkende witte mens bij kritiek van gekleurde mensen altijd eerst, volkomen begrijpelijk, in een defensieve kramp schiet en halfslachtig zijn goede bedoelingen inroept om niet te moeten denken vanuit een zwarte mens. Als je het als witte mens maakt in het leven, heb je dat aan jezelf te danken. Je doet je best. Maar je drijft mee op witte privileges. Wij witte mensen moeten dat voor onszelf herhalen, dan volgt het bewustzijn.

Ik ben een witte vrouw. Ik heb een column in deze krant. Maar vanzelfsprekend is het niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden