Zondag 05/07/2020

Opinie

Het is tijd voor een grondige evaluatie van de euthanasiewet

Beeld thinkstock

Els Van Hoof is Kamerlid, Wouter Beke partijvoorzitter en Steven Vanackere senator voor CD&V.

De reportage over Tine Nys in 'Terzake' verhoogt eens te meer de urgentie om de (toepassing van de) bestaande euthanasiewet grondig te evalueren. Eind 2015 hebben 65 professoren en psychiaters en psychologen diezelfde bezorgdheid kenbaar gemaakt via een open brief. De invulling van de voorwaarde "ondraaglijk psychisch lijden" is volgens deze experten immers zéér subjectief.

In de praktijk leidt dit tot een uiterst subjectieve interpretatie door de arts, waardoor het risico bestaat dat er té vroeg wordt overgegaan tot euthanasie. CD&V is niet tegen euthanasie bij ongeneeslijk en ondraaglijk lijden ten gevolge van een ziekte, maar wij stellen ons wel vragen bij een onzorgvuldige euthanasiewet.

Tijd voor evaluatie?

Sinds 2013 volgen wij als parlementsleden intensief de debatten met betrekking tot euthanasie. De inzet van deze debatten was steeds de uitbreiding van de bestaande euthanasiewet van 2002, die euthanasie toelaat voor volwassenen. We hebben toen meermaals in de commissie gevraagd waarom we zouden beslissen tot een uitbreiding als er nog niet eens een evaluatie gebeurd was van de bestaande euthanasiewet.

Het was immers duidelijk dat de wet serieuze hiaten vertoonde, met betrekking tot de 'veiligheidskleppen' die zijn ingebouwd om misbruiken tegen te gaan. Onze herhaaldelijke vraag om een evaluatie werd echter afgeblokt door een wisselmeerderheid. De uitbreiding van de euthanasiewet werd zonder evaluatie gestemd.

Het Grondwettelijk Hof boog zich onlangs over de wettelijke uitbreiding van euthanasie naar minderjarigen. Het Hof gaf toen zelf ook aan dat de voorwaarden voor de toepassing van euthanasie moeten aangescherpt worden, onder meer op het vlak van het niet-bindend advies van de geconsulteerde kinderpsychiater. De behandelende arts mag pas euthanasie uitvoeren bij een patiënt die psychisch lijdt, nadat hij het advies van twee andere artsen/specialisten heeft ingewonnen. In de praktijk hoeft de behandelende arts helemaal geen rekening te houden met dit niet-bindende advies. Zelfs met de grootste intellectuele spitsvondigheid valt dit niet anders te interpreteren dan dat een herziening van de bestaande euthanasiewet nodig is.

Els Van Hoof.Beeld belga
Wouter Beke.Beeld Eric De Mildt
Steven Vanackere.Beeld BELGA

Pijnpunten in de controle

De huidige euthanasiewet voorziet twee soorten controles: een controle van de wettelijke voorwaarden door artsen vóórdat euthanasie bij de patiënt wordt toegepast en een controle door de federale controle- en evaluatiecommissie nadat euthanasie is toegepast. Beide controlemechanismen zijn volledig ontoereikend.

We vinden het oordeel van drie artsen over een levenseindeverzoek al een absoluut minimum, net omdat de wettelijke voorwaarden zo moeilijk te interpreteren zijn. De praktijk leert ons echter dat omwille van het vrijblijvende karakter van deze adviezen slechts één (!) arts kan beslissen over het levenseinde van een patiënt. Die drempel en de reflectieperiode van slechts een maand is volgens ons te laag, een bijsturing van de euthanasiewet dringt zich op.

Verder gebeurt er achteraf ook geen ernstige controle door de federale controle- en evaluatiecommissie. De waarheid is dat deze commissie vandaag nog nauwelijks samengesteld raakt. Veel artsen, advocaten en academici passen ervoor omdat artsen die deel uitmaken van de commissie zowel rechter als partij zijn. Kritische bemerkingen over de niet-naleving van de wet in bepaalde dossiers haalden slechts één keer een tweederdemeerderheid om naar het parket te worden doorverwezen. Opnieuw dringt een bijsturing van de wet zich aan, teneinde een effectieve en grondige controle te verzekeren.

We kunnen niet aanvaarden dat de wettelijke voorwaarden om euthanasie toe te passen onduidelijk of niet gedefinieerd zijn. We kunnen ook niet aanvaarden dat de controlemechanismen, die ingebouwd zijn om misbruiken van de wet tegen te gaan, in de praktijk compleet ontoereikend zijn. Net omdat het over het levenseinde gaat van een patiënt en euthanasie een onomkeerbaar proces is, moet de drempel voor de toepassing van euthanasie hoog liggen.

De federale regering zou dit signaal moeten oppikken en het federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg de opdracht moeten geven om de toepassing van de euthanasiewet te evalueren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234