Zondag 29/03/2020

opinie

Het is niet omdat de pil belangrijk is geweest dat we hem niet in vraag mogen stellen

1970: Dolle Mina's voeren in Amsterdam actie om het gebruik van de pil te laten terugbetalen.Beeld rv

Heleen Debruyne is schrijfster, werkt voor Klara en heeft samen met Anaïs Van Ertvelde een podcast over seks en lichamelijkheid.

Wat heelder volksstammen vrouwen al aan den lijve ondervonden, maar niet konden bewijzen, wordt nu eindelijk door een grootschalig, langdurig en degelijk onderzoek bevestigd: de pil (en het hormoonspiraal) verhoogt het risico op depressie aanzienlijk. Al na zes maanden maten de onderzoekers 40 procent meer kans.

Eerder verschenen al kleinere studies die doen vermoeden dat de pil ook een impact op het libido kan hebben - een mogelijke bijwerking waar vooralsnog treurig weinig onderzoek naar is gedaan.

"Ja maar, de pil heeft ons bevrijd!", hoor je dan in alle hoeken van het internet luid pruttelen. "Kijk maar naar onze grootmoeders: zij werden voor hun seksleven bestraft met een hele schare kinderen."

Niemand die zich kritisch uitlaat over de pil, wil de emancipatorische verdiensten van het ding in twijfel trekken.De pil behoedt al meer dan een halve eeuw voor ongewenste zwangerschappen: in die tijd is er wel wat aan de hormonale samenstelling en de wijze van toedienen (vaginale ring, hormoonspiraal, pleister, prikpil) gemorreld, maar het mechanisme blijft hetzelfde: de eisprong van de vrouw wordt hormonaal onderdrukt, zodat er niet bevrucht kan worden. Een prachtige uitvinding, waar veel vrouwen nog steeds wel bij varen.

Heleen Debruyne.Beeld Wouter Van Vooren

Zo'n mooie uitvinding, dat de farmaceutische industrie niet geneigd is druk op zoek te gaan naar niet-hormonale alternatieven. Immers, de patiëntes gaan er niet aan dood en moeten elke maand een nieuwe pilstrip kopen. Zo'n mooie uitvinding, dat dokters in hun kabinetten gewoon voorschrijven aan wie vraagt om anticonceptie. Zonder duiding over mogelijke, niet-levensbedreigende bijwerkingen die wel een impact hebben op je dagelijks welzijn, zoals neerslachtigheid, depressie of een lager libido. Zonder voorlichting over niet-hormonale alternatieven zoals het koperspiraal.

Misnoegde kreten

Maar het is niet omdat een geneesmiddel belangrijk is geweest dat we het niet in vraag mogen stellen, mak de farmaceutische industrie en de dokters volgend. Steeds meer vrouwen, dankzij de introductie van de pil geëmancipeerd, worden zich bewust van de bijwerkingen die de scholen en dokters hen niet leren. Ze pikken het niet meer dat hun welzijn en seksueel verlangen niet belangrijk worden geacht. In 2004 nam volgens Sensoa 85 procent van de vrouwen die anticonceptie gebruikten de pil. In 2015 was dat nog 77 procent.

Laat dat een signaal zijn dat er een markt is voor alternatieve, niet-hormonale anticonceptie. Voor vrouwen - zo kan het koperspiraal zeker nog worden geperfectioneerd. Een Belgische dokter ontwikkelde het nog al te weinig bekende Gynefix, een minuscuul spiraaltje met minder bijwerkingen. Maar zeker ook voor mannen, die anno 2016 echt wel bereid zijn hun verantwoordelijkheid voor het niet-voortplanten op zich te nemen. Een non-profitorganisatie is druk doende met de ontwikkeling van Vasal-gel, een vorm van tijdelijke, niet-hormonale sterilisatie voor mannen. Want zeker, de pil heeft emancipatie in gang gezet, heeft vrouwen en mannen bevrijd van het juk van kerk en kinderen. Maar emancipatie betekent niet: krampachtig vasthouden aan het status quo waar dokters en farmareuzen zich comfortabel bij voelen.

Want de pil was en is voor veel vrouwen goed, maar de wetenschap staat ondertussen ver genoeg om iets beters te ontwikkelen. Maar daartoe zal ze aangespoord moeten worden door de kreten van misnoegde consumenten. Mannen en vrouwen die in het huidige aanbod van anticonceptie niet het maatwerk vinden dat je past: laat van je horen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234