Zaterdag 08/05/2021
Paul De Grauwe. Beeld DM
Paul De Grauwe.Beeld DM

ColumnPaul De Grauwe

Het is niet nodig de Britten nu de EU-regels op te leggen. Ze zullen die vanzelf aannemen

Paul De Grauwe is professor aan de London School of Economics. Zijn column verschijnt tweewekelijks.

De Britse regering blijft koppig vasthouden aan haar eis tot volledige soevereiniteit. Vermits de Europese Unie ook vasthoudt aan haar eigen soevereiniteit is het moeilijk om tot een handelsakkoord te komen. Moeilijk, maar niet onmogelijk. Er is namelijk een uitweg die op lange termijn toch tot vrijhandel kan leiden. Maar dan moeten de onderhandelingen anders gestructureerd worden.

Volledige soevereiniteit heeft twee implicaties. Ten eerste betekent het dat elk van de twee landen onafhankelijk beslist over de wetten die in eigen land van toepassing zijn. Alle bedrijven (inclusief EU-bedrijven) die in het Verenigd Koninkrijk verkopen, moeten dus voldoen aan de Britse wetgeving. Evenzo moeten alle bedrijven (inclusief Britse bedrijven) die in de EU verkopen, voldoen aan de EU-wetgeving.

Een tweede implicatie van volledige soevereiniteit is dat elk van deze twee landen onafhankelijk beslist hoe het de naleving van die regels controleert binnen de eigen grenzen. Bedrijven die zich niet aan de regels houden, worden bestraft en elk land is vrij om te beslissen over de aard van de sancties. Elk land kan de ongewenste invoer verbieden of kan die aan een importheffing onderwerpen. Britse bedrijven die goederen in de EU verkopen die niet aan de Europese wetgeving voldoen, worden dus geconfronteerd met mogelijke EU-sancties. Hetzelfde geldt voor EU-bedrijven die in het VK verkopen. Die moeten zich ook houden aan de Britse regelgeving, zo niet worden ze bestraft.

Tijdbommen

Een handelsovereenkomst op basis van volledige soevereiniteit kan gemakkelijk en snel worden gesloten. In een model van volledige soevereiniteit is er geen behoefte aan ingewikkelde paritaire commissies die na lange onderhandelingen moeten bepalen in hoeverre regels en voorschriften in beide landen uiteenlopen. Dat is het probleem waarmee de huidige brexitonderhandelingen te kampen hebben. Die maken het nodig ingewikkelde procedures op te zetten voor het beslechten van geschillen wanneer divergentie wordt geconstateerd. Dergelijke commissies zullen veel tijd nodig hebben om tot besluiten te komen. Het zijn tijdbommen die zullen leiden tot permanente conflicten tussen de handelspartners.

Zodra een handelsovereenkomst op basis van volledige soevereiniteit is gesloten, wordt echter een ​​asymmetrische dynamiek in gang gezet. Deze asymmetrie vloeit voort uit het feit dat de interne markt van de Europese Unie de grootste ter wereld is, veel groter dan de Britse markt. Dit zal leiden tot wat bekendstaat als het ‘Brussels effect’. Britse bedrijven zullen gretig de EU-regels naleven om te kunnen verkopen op de grootste interne markt ter wereld. Als ze dat niet doen, worden ze door de EU bestraft en leidt dat tot grote verliezen. Voor EU-bedrijven is de Britse markt klein. Daarom zal uitsluiting van die markt geen verlies zijn dat vergelijkbaar is met wat Britse bedrijven verliezen als ze van de EU-markt worden uitgesloten.

Grote druk

Deze asymmetrie zal grote druk uitoefenen op toekomstige Britse regeringen om hun wetten af ​​te stemmen op EU-wetten. Natuurlijk kan een toekomstige Britse regering zich hiertegen verzetten, zoals de huidige Britse regering nu doet. Maar dat zal Britse bedrijven een concurrentienadeel geven. Ze zullen volgens de Britse regels voor de Britse markt moeten produceren en volgens de EU-regels voor de EU-markt. Dat verhoogt hun productiekosten. Na verloop van tijd zal de druk van het Britse bedrijfsleven op een toekomstige Britse regering er zeer waarschijnlijk toe leiden dat deze laatste haar wetgeving aan die van de EU aanpast. Dankzij het Brussels effect worden toekomstige Britse regeringen na verloop van tijd gedwongen om hun wetten af ​​te stemmen op de EU-wetten. Het is niet nodig dat vandaag op te leggen. Het zal automatisch gebeuren.

Het handelsmodel gebaseerd op volledige soevereiniteit is een evolutionair model. Het kan uiteindelijk leiden tot vrijhandel. Dat zal gebeuren als een van de twee handelspartners, in dit geval het VK, erkent dat het zinloos is om volledige soevereiniteit na te streven. Merk op dat de andere partner, in dit geval de EU, volledige soevereiniteit en vrijhandel kan blijven genieten. Dat voorrecht komt voort uit het feit dat de EU verreweg de grotere partner is en dus de rule maker is. Na verloop van tijd en na het inslikken van veel nationale trots zullen de Britten dat ook inzien.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234