Zaterdag 17/08/2019

Column

Het is fascinerend om te zien wat er met een mens gebeurt als je hem als een beest behandelt

De docuserie 'Lock­up' biedt een ontluisterende inkijk in Amerikaan­se gevangenissen. Beeld rv

Op zijn berg in de Oostkantons schrijft Marnix Peeters (°1965) over vrijheid, vogels en zijn vrouw. Zijn nieuwe boek 'In elke vrouw schuilt haar moeder' is nu uit.

Er is op Netflix een nieuwe reeks van Lockup begonnen – een documentaire over het leven in Amerikaanse staatsgevangenissen. Ik kan er mijn ogen niet van afhouden, ik bekijk elke avond minstens één aflevering. Mijn vrouw hield het na een half uur voor bekeken – ik snap niet wat je er aan vindt, zei ze, kwaaie mannen in kleine hokken.

Dat is het ’m juist, zei ik. Het is fascinerend om te zien wat er met een mens gebeurt als je hem als een beest behandelt – daar zijn die Amerikanen top in. Als je iemand elk perspectief afpakt. Gisteren was er iemand aan het woord die driehonderd jaar cel uitzat, without parole. Om toch íéts van de verveling af te doen, had hij uit oude stukjes zeep een kunstig schaakspel gesneden, maar dat werd hem door de cipiers afgepakt. De directeur, zo’n echte grote Amerikaan met een zonnebril en een cowboyhoed, zei met z’n kauwgom­accent dat hij dat logisch en billijk vond. Ze beginnen met een schaakspel, en waar eindigt het?

Daar word je boos van, zei mijn vrouw.

Marnix Peeters Beeld Bob Van Mol

Je zou er toch snel een eind aan maken, zei ik, als je voor de rest van je leven in zulke omstandigheden op de dood moet zitten wachten, maar dat is schijnbaar buiten de aandrang om te leven gerekend. Er was een zeventiger bij die al een halve eeuw in San Quentin zat, die bij zichzelf een gezwel had ontdekt. Hij zat bij de gevangenisarts zoals een normale zeventiger in zo’n geval bij de huisdokter zou zitten: krijtwit, met ogen vol doodsangst, de kankers in zijn familie overlopend en luidop hopend dat het zijn beurt nog niet zou zijn.

Onvoorstelbaar, mompelde mijn vrouw.

Ze mogen ook álles filmen, zei ik. Er bestaat niet zoiets als een recht op privacy in de Amerikaanse gevangenis. Als je daar terechtkomt, geef je alles af. Als ze een aansteker in je cel vinden, zit je zes maanden langer. Het is een terreurbewind waar je onpasselijk van wordt, gewoon al door er getuige van te zijn. Mis­schien ligt het Juiste wel weer ergens in het midden tussen hier en ginder – ik denk ook niet dat het erg slim is om een veroordeelde dood­rijder te laten gaan louter omdat hij een oogziekte heeft. Dat is net zo goed een aanslag op je rechtvaardigheidsgevoel. Of advocaten die met wat hocus pocus en opzettelijk geknoei hun cliënt van de haak halen.

Het is ingewikkeld, zei mijn vrouw.

Op de websites van de gevangenissen die in de reeks zitten, kun je alle gevangenen opzoeken, zei ik. De opnames zijn al enkele jaren oud, maar de meesten zitten er gewoon nog. Kijk, hier, dat is die bange oude man met zijn gezwel. Hij kon vorige maand op borgtocht vrijkomen, maar het is niet gelukt. Parole denied for five more years. Je zou zo’n kerel toch even willen vastpakken.

Doe maar, prevelde mijn vrouw, helemaal in de ban van Mindhunters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden