Woensdag 30/11/2022

OpinieKim Phuc Phan Thi

Het is 50 jaar geleden. Ik ben niet langer het ‘napalmmeisje’

Kim Phuc Phan Thi thuis in Ontario, Canada.  Beeld NYT, AP
Kim Phuc Phan Thi thuis in Ontario, Canada.Beeld NYT, AP

Kim Phuc Phan Thi woont in Canada en helpt met de Kim Foundation International kinderslachtoffers van oorlogen overal ter wereld.

Kim Phuc Phan Thi

Ik ben opgegroeid in Trang Bang, een dorpje in Zuid-Vietnam. We leidden een eenvoudig leven, maar kwamen niets tekort. Ik ging graag naar school, ik speelde graag met andere kinderen. Mijn moeder zegt dat ik een vrolijk meisje was.

Alles veranderde op 8 juni 1972. Ik herinner me alleen fragmenten van die afschuwelijke dag. We waren aan het spelen en opeens was er een vliegtuig, heel dichtbij, en een oorverdovend lawaai. Dan explosies en verschrikkelijk veel pijn. Ik was negen jaar.

Napalm kleeft aan je, hoe snel je ook rent. Het veroorzaakt vreselijke brandwonden en levenslange pijn. Ik herinner me niet dat ik rende en schreeuwde: “Nóng quá, nóng quá!” (“Te heet, te heet!”). Maar dat deed ik.

U hebt de foto waarschijnlijk gezien: een naakt kind met gestrekte armen, schreeuwend van de pijn. Ze werd gemaakt door een Zuid-Vietnamese fotograaf, Nick Ut, die voor Associated Press werkte. Ze kwam op de voorpagina van kranten overal ter wereld en kreeg een Pulitzer-prijs. Ze werd een van een beroemdste beelden van de Vietnamese oorlog.

8 juni, 1972. Zuid-Vietnamese militairen volgen verschrikte kinderen, inclusief de 9-jarige Kim Phuc Phan Thi na een aanval met napalm op vermoedelijke Vietcong. Een Zuid-Vietnamees vliegtuig had per ongeluk de brandende napalm op troepen en burgers gedropt.  Beeld AP
8 juni, 1972. Zuid-Vietnamese militairen volgen verschrikte kinderen, inclusief de 9-jarige Kim Phuc Phan Thi na een aanval met napalm op vermoedelijke Vietcong. Een Zuid-Vietnamees vliegtuig had per ongeluk de brandende napalm op troepen en burgers gedropt.Beeld AP

Met die foto veranderde Nick mijn leven voorgoed. Maar hij redde ook mijn leven. Nadat hij de foto had gemaakt, legde hij zijn camera neer, wikkelde hij mij in een deken en bracht hij me naar een dokter. Ik ben hem eeuwig dankbaar.

Toch waren er ook dagen dat ik hem haatte. Ik dacht: “Ik ben een klein meisje. Ik ben naakt. Waarom maakte hij die foto? Waarom beschermden mijn ouders me niet? Waarom was ik als enige naakt, terwijl de andere kinderen nog kleren droegen?” Ik voelde me lelijk en beschaamd.

Later wilde ik soms doodgaan. Niet alleen vanwege mijn verwondingen – een derde van mijn lichaam was verbrand en de pijn was intens en chronisch – maar omdat ik me schaamde over mijn verminking. Ik leed aan angsten en depressie. Op school meden de kinderen mij. De mensen vonden me zielig. Ik dacht dat niemand ooit van mij zou houden.

Intussen werd de foto nog beroemder en maakte dat mijn privéleven en mijn emotionele leven nog moeilijker. In het begin van de jaren 80 werd ik eindeloos vaak door de pers geïnterviewd en ontmoette ik royalty, premiers en andere leiders. Allemaal verwachten ze een betekenis te vinden in die foto en in mijn ervaring. Het schreeuwende kind werd een symbool van de verschrikkingen van de oorlog.

Een foto is per definitie een momentopname. Maar de slachtoffers op oorlogsfoto’s en vooral de kinderen moeten op de ene of andere manier verder met hun leven. Wij zijn geen symbolen. Wij zijn mensen. We moeten werk vinden, mensen om van te houden, gemeenschappen om in thuis te zijn, plaatsen om te leren en te groeien.

Pas als volwassene, toen ik naar Canada was uitgeweken, begon ik vrede te vinden. Met de hulp van mijn geloof, mijn man en vrienden, ontdekte ik mijn missie. Ik hielp met het oprichten van een stichting en begon naar oorlogslanden te reizen om kinderen medische en psychologische hulp te verlenen en weer hoop te geven.

Ik weet wat het is als ze je dorp bombarderen en je huis verwoesten. Hoe het voelt als familieleden worden gedood en je lijken van onschuldige burgers op straat ziet liggen. Dat zijn de verschrikkingen van de oorlog in Vietnam, vereeuwigd in ontelbare foto’s en nieuwsbeelden. Helaas zijn het ook de beelden van oorlogen overal, van kostbare mensenlevens die vandaag in Oekraïne worden verminkt en verwoest.

Het zijn, op een andere manier, ook de verschrikkelijke beelden van de schietpartijen op scholen, het binnenlandse equivalent van oorlog. Het idee om beelden van deze bloedbaden te tonen, zeker als de slachtoffers kinderen zijn, kan ondraaglijk lijken. Maar we moeten ze onder ogen zien. We kunnen de realiteit van de oorlog gemakkelijker ontvluchten als we zijn gevolgen niet zien.

Ik kan niet spreken voor de families in Uvalde, Texas, maar ik denk dat het besef van deze vreselijke realiteit slechts zal doordringen als we de wereld laten zien wat de gevolgen van een schietpartij zijn. We moeten dit geweld confronteren. Dat begint door ernaar te kijken.

Ik draag de gevolgen van de oorlog op mijn lichaam. De lichamelijke en de geestelijke littekens gaan nooit meer weg. Ik ben nu dankbaar voor die foto van mij als een kind van negen, dankbaar voor mijn persoonlijke reis. Mijn verschrikking – waar ik me weinig van herinner – is universeel geworden. Het maakt me trots dat ik een symbool van vrede ben geworden. Het heeft lang geduurd voor ik dat als mens kon aanvaarden. Nu, 50 jaar later, kan ik zeggen dat ik blij ben dat Nick dat moment heeft vastgelegd, hoe moeilijk ik het ook met zijn foto heb gehad.

Ze zal mij altijd blijven herinneren aan het onuitsprekelijk kwaad waartoe de mens in staat is. Maar ondanks alles blijf ik geloven dat vrede, liefde, hoop en vergeving altijd machtiger zullen zijn dan om het even welk wapen.

© 2022 The New York Times Company

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234