Vrijdag 15/11/2019

Opinie Pieter Cleppe

Het heronderhandelde Brexit-akkoord is een grote stap voorwaarts

Pieter Cleppe Beeld rv

Pieter Cleppe vertegenwoordigt in Brussel Open Europe, een Britse denktank opgericht door Britse ondernemers in 2005.

Quasi eindeloos leken de Europese leiders te herhalen dat het Brexit-uittredingsakkoord overeengekomen in november 2018 niet kon worden heronderhandeld. Toch is net dat wat gisteren gebeurde, wat zeker voor ons land een goede zaak is.

Het was niet zeker dat het Verenigd Koninkrijk wel een eigen handelsbeleid zou kunnen gaan voeren, maar volgens het nieuwe akkoord kan dat in elk geval, ten laatste vanaf 2023, het einde van de “transitieperiode” tijdens dewelke de Britten volledige handelstoegang behouden in ruil voor het volgen van Europese regels en douanetarieven.

Om douanecontroles tussen Ierland en Noord-Ierland te vermijden, neemt Noord-Ierland de EU-regels over en zijn goederen die Noord-Ierland binnenkomen onderhevig aan EU-tarieven. Noord-Ierse burgers en ondernemingen zullen echter wel kunnen genieten van mogelijk lagere Britse douanetarieven, via een systeem van teruggave van te veel betaalde tol. Wel dienen er dan controles te komen tussen Noord-Ierland en Groot-Brittannië, al zullen die beperkt zijn en enkel bedrijven treffen.

Voor de Noord-Ierse DUP, een politieke partij met tien verkozenen in het Brits Parlement, is dat één van de redenen om het akkoord toch niet te steunen. Die tien verkozenen kunnen wel eens cruciaal zijn zaterdag, wanneer Boris Johnson het Parlement laat stemmen over de deal. Nochtans was de DUP een heel eind mee gegaan, ook al is hun absolute topprioriteit het behouden van een nauwe band tussen Noord-Ierland en de rest van het VK. Controles binnen het VK zijn voor hen aanvaardbaar maar dan willen ze wel dat het Noord-Iers Parlement hierover inspraak krijgt vooraleer ze in voege treden en niet nadien, zoals voorzien in het akkoord.

Ook willen ze dat bij die stemming beide Noord-Ierse gemeenschappen een veto behouden, wat volgens hen bepaald is in het Goede Vrijdagakkoord. Op dit moment geldt er in het Noord-Iers Parlement, “Stormont”, een soort “alarmbelmechanisme”, waarbij een derde van het Parlement een beslissing kan blokkeren, om zo de “nationalistische” en “unionistische” gemeenschap en beschermen.

Het nieuwe akkoord dat Boris Johnson afsloot voorziet dat Stormont pas zes jaar na het einde van de transitie kan beslissen om niet langer zo nauw bij de EU aan te blijven leunen en dat met een gewone meerderheid, wat volgens de DUP dus ingaat tegen de geest van het Goede Vrijdagakkoord.

De Europese Unie en Ierland hebben heel wat water in de wijn gedaan maar waren niet bereid om zo ver te gaan. Misschien zijn verdere toegevingen nog mogelijk, mogelijks net voor het einde van deze maand, aangezien EU-onderhandelaar Michel Barnier weigerde om dit als het “finale akkoord” te bestempelen. Eventueel zou de EU nog wat minder controles kunnen vragen van goederen die Noord-Ierland binnenkomen vanuit de rest van het VK. Dat betekent dan wel weer een wat groter “lek” in de Europese buitengrens, maar Barnier zelf gaf al toe dat “niet alle risico’s kunnen worden uitgeschakeld”.

Indien echter geen vergelijk met de DUP kan worden gevonden, dreigt de partij alle invloed op Brexit te verliezen. Volgens peilingen zouden nieuwe verkiezingen Boris Johnson wel eens een absolute meerderheid kunnen opleveren, zonder dat DUP nodig is. Bovendien is er toch een kans dat het akkoord er deze zaterdag al doorkomt ondanks hun tegenstand. Als dat niet lukt, komt Boris Johnson onder heel zware druk om een verlenging aan te vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234