Vrijdag 15/11/2019

Opinie

Het grootste gevaar voor onze privacy zijn wijzelf

Matthias Dobbelaere-Welvaert. Beeld rv

Matthias Dobbelaere-Welvaert is managing partner theJurists Europe (deJuristen)

Toen bleek dat Cambridge Analytica de persoonsgegevens van miljoenen Faceboo-kgebruikers had misbruikt, stonden we opeens perplex van de geringe grip die we hebben op onze persoonsgegevens. Maar toen onze inbox op 25 mei overstelpt werd met mails van bedrijven die ons wezen op de Europese privacywetgeving (GDPR) waren we alweer snel privacymoe. Jammer, want de verantwoordelijkheid voor onze privacy ligt meer dan ooit in onze eigen handen.

Achteloos geven we stukjes privacy weg. Bij elke euro die je uitgeeft, denk je wel even na, maar onze privacy geven we beetje bij beetje op. Het is niet tastbaar en je mist het pas wanneer het te laat is. En we laten niet alleen sporen na in de onlinewereld. De snelheid waarmee de digitale wereld zijn intrede heeft gedaan in het dagelijks leven, heeft ook gevolgen voor de offline wereld. Het pakje dat je online besteld hebt, ligt de volgende dag ongevraagd bij de buren. En die vriendelijke onthaalmedewerker heeft de bestelling van Prémaman achteloos op je bureau achtergelaten.

Veel collega’s gaan erg licht over het privacyaspect van het laten leveren van pakketjes op het werk. Je kan de vraag stellen of het misschien wél iets uitmaakt als je werkgever weet dat je vaak schoenen koopt bij die ene dure webshop, en spelen die postpakjes in zijn achterhoofd tijdens je loononderhandelingen. En welk beeld blijft er plakken bij de collega’s na aankoop van alcohol- of gezondheidsproducten? En dat pakje van Prémaman is niet helemaal onschuldig meer wanneer HR moet kiezen tussen twee jonge vrouwelijke werknemers.

De mediagenieke vraag van de Amerikaanse senator Dick Durbin – “zou u het oké vinden om ons te vertellen in welk hotel u verblijft?” – werd door de CEO van Facebook met een weifelende "nee” beantwoord. Datzelfde Facebook heeft misschien wel voor het grootste kantelpunt ooit gezorgd. We zijn gewoon gewend geraakt aan het betalen met onze identiteit. Niet geld, maar onze eigen persoonsgegevens zijn het betaalmiddel van deze tijd.

Het aanbieden van gepersonaliseerde advertenties is immers het verdienmodel van veel gratis diensten. Denk maar aan vele applicaties, sociale media, e-mail of zoekmachines zoals Instagram, Messenger, Gmail en Google. Ze gebruiken persoonsgegevens voor gerichte reclamecampagnes. Wie meer privacy wil en zijn gegevens wil verbergen voor adverteerders, komt van een kale reis terug. Dat kan gewoonweg niet. Voorlopig tenminste.

Is het echter ook niet onze eigen verantwoordelijkheid? Wij laten de Facebooks van deze wereld weten hoe oud we zijn, waar we werken, van welke films we houden en wat we op elk moment van de dag doen. De foto in onze portefeuille hebben we vervangen door een compleet fotoalbum op Facebook. Alles wat je vroeger in je dagboek schreef en waarvoor alleen je kleine zusje een bedreiging vormde, staat nu op een onbekende server.

Een vurige Guy Verhofstadt (Open Vld) riep Zuckerberg zelfs op het matje. Van de Europese Unie wordt verwacht (en gehoopt) dat het een voortrekkersrol zal spelen op het vlak van privacy en gegevensbescherming. Dit continent is the last stand, het laatste privacybastion. Een voorbeeld voor grootmachten zoals de Verenigde Staten en zeker China, waar privacy een vervlogen begrip is. Bedrijven moeten in de EU transparant zijn over wat ze met onze online gegevens doen – ook als we handelen met Amerikaanse of Chinese bedrijven.

Maar het is een utopie te denken dat een wetgever elke complexiteit in regels kan gieten. Elke wetgeving die zo gedetailleerd is, wordt ingehaald door de realiteit. Denk bijvoorbeeld maar even aan het briefgeheim, dat dateert uit de tijd dat het internet nog niet bestond, geen e-mail was verzonden en de receptie van menig bedrijf er nog niet omgedoopt was tot een klein pakketverdeelcentrum.

Wetgeving is de reflectie van de maatschappij, en privacy is een van de meest bedreigde mensenrechten van onze tijd. Dat beseffen, is de sleutel in het hele privacydebat. En die sleutel zal ook de consument in handen moeten nemen, hoe privacymoe hij nu ook moge zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234