Zaterdag 19/09/2020
Mark CoenenBeeld DM

ColumnMark Coenen

Het gebruik van mondmaskers daalt sneller dan Greg Lemond in de Ronde van Frankrijk in 1989

Mark Coenen is columnist voor De Morgen.

Dat mensen graag geloven wat ze willen geloven, is bekend. Dat geloof moet niet gebaseerd zijn op enige bewijskracht: zo lang we ervan overtuigd blijven het bij het rechte einde te hebben zullen wij onze stelling tegen alle stormwinden in verdedigen. Reken daar kuddegedrag en multiplicatoreffect bij en voor je het weet heb je een pandemie.

De meest recente pandemie, naast de echte, was die van het wc-papier, die halfweg maart zorgde voor lege rekken en gestresseerde kakkers. Het was een schoolvoorbeeld van wat men een selffulfilling prophecy noemt. Omdat we geloven dat het waar is wordt het ook waar. Roepen dat er een probleem is (te weinig wc-papier) zorgt ervoor dat mensen hun gedrag aanpassen (wc-papier hamsteren) waardoor er écht een probleem komt (te weinig wc-papier).

Het hamsteren werd bevorderd door goedgekozen beelden in de media, waar in leeggeroofde grootwarenhuizen vroeger vredelievende mensen gretig met elkaar op de vuist gingen voor een familiepak driedubbel gelaagd, het mocht zelfs gerecycleerd zijn.

Ooit slaagde één man er in om een stormloop op de toiletafdeling te veroorzaken: in 1973 zorgde een verwaarloosbaar mopje van Johnny Carson in zijn openingsmonoloog van de Tonight Show voor nationale sanitaire paniek.

In de vroege jaren zeventig woedde wereldwijd de oliecrisis, die al zorgde voor autoloze zondagen en problemen met de vleesvoorraad. De Amerikanen waren rijp voor de slacht. Toen Harold Froehlich, een senator uit Wisconsin had geopperd dat de volgende schaarste die van wc-papier zou zijn, maakte Johnny Carson er een grapje over in zijn show. “We gaan moeten stoppen met onze moppen op wc-papier te schrijven, want het is blijkbaar bijna allemaal op.”

De flauwe witz zorgde voor een nooit geziene stormloop bij de 20 miljoen kijkers van het programma tot Walter Cronkite, de toenmalige nieuwspaus van CBS, zich rechtzette en verklaarde dat er niets van aan was. Jaren na datum vonden kinderen bij het opruimen van de huizen van hun overleden ouders kelders vol vermolmd wc-papier.

De kans dat wij binnen een jaar of wat kelders vol verschaalde mondmaskers gaan terugvinden, is reëel. Het gebruik ervan daalt sneller dan Greg Lemond in de Ronde van Frankrijk in 1989. Ik schat dat in mijn eigen grootwarenhuis geen 20 procent van de mensen nog de moeite doet om met beslagen brillenglazen elkaars karren omver te rijden.

Ook de oudjes hebben eigenhandig beslist dat zij er niet meer voor joker gaan blijven bijlopen en winkelen zonder gêne zonder mondmasker. En dan spreek ik nog niet over de Flageyplein-generatie, die in het weekend uit elkaar geranseld diende te worden omdat ze verstand noch masker gebruikte. Ondertussen raast de pandemie onverminderd voort.

Omdat we niet geloven dat het waar is wordt het waar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234