Woensdag 21/04/2021
null Beeld DM
Beeld DM

StandpuntMaarten Rabaey

Het geblokkeerde Suezkanaal toont aan hoe kwetsbaar wij zijn

Maarten Rabaey is journalist.

Nu één mega-containerschip het Suezkanaal blokkeert voelen we met zijn allen de achilleshiel van onze wereldeconomie tot in onze huiskamer. Miljoenen pakjes uit Oost-Azië, voedsel, basisgrondstoffen en energievoorraden zitten nu strop in een gigantische opstopping van honderden vrachtschepen. Voor de consumenten betekent dit twee weken wachten op een nieuwe e-fiets maar voor de reders, zeehavens en fabrieken loopt de totale schade in de miljarden euro’s. De vrees is gegrond dat dit geen geïsoleerd incident zal zijn. Deze keer blokkeert een schip door een speling van water en wind maar wat als morgen kwaadwillige actoren het lot een handje helpen?

We trekken dus maar beter snel enkele lessen.

De eerste les is dat economische groei niet kan blijven duren zonder op zijn natuurlijke grenzen te botsten. In 2007 transporteerden de grootste containerschepen nog ‘maar’ 8.000 containers. De Ever Given die nu de wal van het Suezkanaal ramde, telt al meer dan 20.000 containers. De laatste verdieping en verbreding van het Suezkanaal was met andere woorden al een maatje te klein voor dit monsterschip. Onze wereldeconomie barstte deze week dus letterlijk uit haar voegen, in dit geval de dijken van de artificiële waterweg tussen de Middellandse en Rode Zee die de visionaire Franse diplomaat Ferdinand de Lesseps in 1869 met elkaar verbond om de reistijd tussen Azië en Europa drastisch in te korten.

De tweede les is dat dit incident opnieuw de enorme kwetsbaarheden aantoont van onze globale aanvoerketens, die in het voorbije coronajaar al zwaar op de proef werden gesteld. Net zoals in het coronavaccin-debacle blijkt ook nu dat we té afhankelijk zijn geworden van ‘just-in-time’-leveringen vanuit overzeese gebieden. Ons strategisch voorraadbeheer bestaat vooral digitaal. In de praktijk zwalpen onze magazijnen voortdurend op zee.

De derde les is dat maritieme slagaders van onze wereldeconomie, zoals het Suezkanaal, maar evengoed de Straten van Hormoez, Malakka, de Bosporus enzovoort nu nog meer de inzet dreigen te worden van de 21ste-eeuwse ‘Great Game’ tussen de grootmachten. Wie ze controleert, beslist over winst en verlies. Dit onfortuinlijk incident toont aan hoe verbazend makkelijk je dat kan manipuleren.

Vandaag strandde een schip door de natuur, morgen kunnen mensen met slechte bedoelingen het lot een hand helpen. Wat als een terreurcel door een raket een containerschip in Suez laat zinken? Wat als hackers de digitale besturing van de brug overnemen? Of wat als een vijandige natie een maritieme blokkade begint? We bedenken nu maar beter een plan B voor deze ergste scenario's: altijd strategische reservevoorraden voorzien.

Tim Marshall, auteur van De geografische factor zei in 2019 aan deze krant: “Wereldpolitiek is altijd gevangene van geografie, die ons leert dat als we niet voortdurend ons best doen om de omstandigheden de baas te blijven, de omstandigheden ons de baas zullen worden”.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234