Zaterdag 24/10/2020
Beeld DM

ColumnJulie Cafmeyer

Het gaat niet alleen om discipline, ook om zingeving. Het leren uit een crisis

Julie Cafmeyer is columnist.

Er is een octopus aangespoeld aan een Oost-Russisch strand. Hij ligt daar tussen enkele dode mosselen en rotte schelpen, de zee heeft hem uitgespuwd. Duizenden zeedieren blijven aanspoelen op het schiereiland, Kamtsjatka. Het water heeft een gelige kleur, surfers kregen koorts en liepen oogletsels op. Het water van de Stille Oceaan is vervuild door een raketvloeistof, een lekkende nucleaire onderzeeër of olie van een vrachtschip.

Enkele dagen later zie ik de documentaire My Octopus Teacher op Netflix waardoor de dood van de octopus in Rusland me nog dieper raakt. De film vertelt het verhaal van een man die elke dag gaat duiken en verliefd wordt op een octopus. Hij geraakt gefascineerd door het dier, wil alles van haar weten. Het weekdier blijkt extreem intelligent te zijn. Op creatieve wijze slaagt ze erin om de roofdieren die op haar jagen, te misleiden. Ze verstopt zich in bouwsels van schelpen die op kunstwerken lijken. Ze neemt de kleur aan van een rots, wordt er één mee. Ze kruipt op de rug van een haai waardoor ze ongrijpbaar wordt.

De ontmoeting tussen de man en de octopus heeft iets erotisch. Duizenden zuignapjes kussen zijn handen. Octopusjoy noemt hij het, hoe de grenzen tussen hem en haar oplossen, hoe hij geniet van haar pure pracht, hoe hij dagelijks van haar leert.

Hij is geobsedeerd door haar en haar omgeving. Hij voelt de geest van het zeebos, een gigantisch onderwaterbrein dat al miljoenen jaren werkt. Een bos dat duizenden keren wakkerder en intelligenter is dan wij, dat erin slaagt om alles in balans te houden.

Op 7 oktober verscheen in deze krant een artikel met de kop: ‘Minder natuur, meer gevaar: hoe we zelf de rode loper uitrollen voor dodelijke virussen.’ Ik kijk naar een foto van geroosterde, vliegende vossen besmeurd met bloed op een witte tafel. Hoewel ze dood zijn, schreeuwen ze. Misschien hadden we nog iets kunnen leren van deze reuzenvleermuizen, maar nu liggen ze daar dus net zoals die octopus: dood.

Het is een van de redenen van de coronapandemie, het blijven vernietigen van ecosystemen. Daarom ben ik altijd zo verwonderd als het over ‘schuld’ gaat tijdens deze pandemie. Alsof het virus zich alleen maar verspreidt omdat wij ons niet gedisciplineerd gedragen. Alsof wakende agenten, mondmaskers, pijlen en onze volgzame zelf volstaan als oplossing. Het gaat niet alleen om discipline, ook om zingeving. Het leren uit een crisis. Kijken naar strategieën van wezens en bossen die herstellen. Het observeren van de vindingrijkheid van de natuur en haar bewoners, in plaats van hen te verwoesten. Als die switch niet wordt gemaakt, is dit virus gewoon een begin. Een uitdaging die ons in het beste geval voorbereidt op wat er nog komt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234