Dinsdag 26/10/2021

OpinieDyab Abou Jahjah

Het ergste wat nu kan gebeuren, is dat het debat alleen over El Kaouakibi blijft gaan

Sihame El Kaouakibi op haar persconferentie van 22 februari. Beeld BELGA
Sihame El Kaouakibi op haar persconferentie van 22 februari.Beeld BELGA

Dyab Abou Jahjah is auteur en opiniemaker.

Het stof van de Sihame El Kaouakibi-storm is nog niet neergedaald, en dat zal waarschijnlijk niet gebeuren voordat een rechter over de kwestie oordeelt. Maar los van de juridische status van haar daden mag het duidelijk zijn dat haar modus operandi op zijn zachtst gezegd moreel verwerpelijk was. Zelfs als er een legale constructie of rechtvaardiging is gevonden voor het financieren van een kast in je slaapkamer met overheidsgeld bedoeld voor minderbedeelde jongeren, dan nog blijft mijn maag zich omkeren.

De focus op El Kaouakibi is begrijpelijk. Ze is een publieke figuur die gold als slimme communicator. Ze wordt nu vooral op sociale media keihard getackeld, zoals ze dat zelf ook – met gestrekt been – kon doen. Ze predikte met geheven vinger integriteit, hoop en geloof en vroeg ons om te geloven. ‘#Believe’: velen volgden. Daarom zijn zowel degenen die door haar werden aangepakt (zo goed als altijd witte mannen) als degenen die in haar geloofden, nu terecht boos.

Maar het politieke establishment bleef de jongste weken opvallend voorzichtig. Ze bleef er bij velen het voordeel van de twijfel genieten. Een minister van Staat sprong voor haar in de bres op een persconferentie die live werd uitgezonden op de openbare omroep. Kranten schreven genuanceerde stukken, gestoeld op feiten. Als iemand die in 2002 het mikpunt was van een regelrechte karaktermoord, kan ik alleen maar toejuichen dat de nationale media terughoudend zijn geworden in het omgaan met reputaties. Toch bleven er nieuwe feiten naar boven komen en zelfs de meest overtuigde gelovigen moesten uiteindelijk het zinkende schip verlaten.

Dyab Abou Jahjah. Beeld © Stefaan Temmerman
Dyab Abou Jahjah.Beeld © Stefaan Temmerman

Dus nee, Sihame El Kaouakibi is géén slachtoffer van een samenzwering door politieke partijen. Veel politici en partijen zijn nu juist bang dat deze zaak als een boemerang zal terugkeren, omdat ze op zijn best onvoorzichtig en misschien zelfs medeplichtig waren.

Desalniettemin, het ergste wat nu kan gebeuren, is dat het debat enkel over één individu blijft gaan. We moeten een ander gesprek voeren, over hoe wij als samenleving sociaal werk hebben laten aanvreten door de marktlogica, waardoor het een product werd dat je kunt kopen en verkopen. Over hoe we politiek lieten uitgroeien tot marketing en hoe we de grote maatschappelijke verhalen deconstrueerden in kleine bedrieglijke communicatieballonnen. Over hoe parvenu’s en opportunistische figuren op deze decadente carnavalswagen sprongen om invloed, politieke mandaten en rijkdom te verwerven. En hoe de particratie in dit land die witte konijntjes maar al te graag inzette. Witte konijnen uit de hoge hoed van politieke tovenaars die met hun magische communicatieformules verandering beloofden.

We moeten een gesprek hebben over hoe de mantra’s van diversiteit, antiracisme en deradicalisering worden gezongen door figuren die vaak alleen gekwalificeerd zijn in de kunst van het spreken, en in niets anders. Waarom niet de poorten openen voor de zovele mensen met migratieroots die het talent en de vaardigheid hebben om écht bij te dragen voor een eerlijk loon?

Dit zijn ongemakkelijke gesprekken, die in tegenstelling tot schuldspel en vingerwijzen, wél ergens toe kunnen leiden. Bijvoorbeeld naar antwoorden op hoe dingen in de toekomst moeten worden gedaan.

Wat betreft sociaal werk dringt een back to basics zich op. In plaats van trendy projecten te financieren die ook een springplank zijn voor allerlei strebers en soms louche figuren, moeten we herinvesteren in de basisbehoeften van alle burgers. Dat geld moet gaan naar beter onderwijs, meer kinderopvang, huisvestingssubsidies voor echt behoeftige burgers, meer gezondheidszorg en meer jobs. We moeten een gezond wantrouwen ontwikkelen jegens iedereen die naar ons toekomt met magische oplossingen voor complexe sociale problemen.

De keuze is duidelijk: óf we blijven de hashtag socio-ondernemers financieren, óf we investeren dat geld in boots on the ground die elke dag met de echte problemen van armoede en marginalisatie worden geconfronteerd. In onze traditionele jeugd- en sociale werkers, leraren en kinderopvangprofessionals, verple(e)g(st)ers, eerstehulpverleners, jobconsulenten en alle andere beroepen die niet enkel een job maar ook een roeping zijn.

En nee, allebei gaat niet. We zijn een land met meer dan 100 procent overheidsschuld, midden in een pandemie en met een recessie aan de horizon. We kunnen deze realiteit wegdansen noch dichtplamuren met webinars en pr-stunts. We moeten de weinige middelen besteden waar echte behoeften zijn. En streng zijn in het controleren van de resultaten en de manier waarop elke cent wordt besteed. Deze logica moet niet alleen in de integratiesector of de sociale sector gelden, maar overal waar overheidsgeld naartoe gaat.

Sihame El Kaouakibi krijgt later haar day in court, een rechter zal in haar zaak beslissen, haar casus zal worden gesloten. De maatschappelijke casus moet evenwel openblijven totdat er echte antwoorden op de fundamentele vragen zijn.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234